Tienduizend biljoen mieren

Ze zijn op rooftocht. Met zijn honderden. En ze lopen strak in kolonne. Rrrram pam, rrram pam, rrram pam. De kolonne is een paar meter lang en 20 centimeter breed. Het zijn oorlogszuchtige Amazonemieren. Ze zijn net uit hun eigen nest vertrokken en gaan nu rechtstreeks op een ander nest af. Ze lopen met een snelheid van 3 centimeter per seconde, behoorlijk snel voor een mier. In het andere nest wonen Grauwzwarte mieren. Die weten niet wat hun te wachten staat. De Amazonemieren komen eraan, met maar één doel: slaven maken voor hun koningin. Rrrram pam, rrrram pam, rrram pam. De Amazonemieren stormen het nest binnen. Elke Grauwzwarte mier die op hun weg komt, wordt zonder pardon gedood. De Amazonemieren hebben scherpe dolkkaken aan hun mond zitten. Daarmee doorboren ze het hoofd of het lichaam van elke dwarsligger. Tsjak, tsjak. De Grauwzwarte mieren sterven bij bosjes. De Amazonemieren roven de poppen uit het nest. Poppen zijn jonge mieren in een wit, ovaal omhulsel. In kolonne gaan de Amazonemieren met hun buit terug naar hun eigen nest. Daar leggen ze de poppen neer. Uit de omhulsels komen na verloop van tijd Grauwzwarte mieren gekropen. Die slijten de rest van hun leven als slaaf. Ze verzorgen de Amazone-koningin en geven haar te eten. Bovendien houden ze het nest schoon, en voeren ze de andere Amazonemieren.

De Amazone-koningin zit al een paar jaar in haar nest. Eerst zaten er andere mieren. De koningin is er gewoon binnen gelopen en heeft alle mieren tot slaaf gemaakt. Degene die tegenstand boden gingen eraan. De koningin is vanaf dat moment maar met één ding bezig geweest: eitjes leggen. Uit die eitjes komen Amazonemieren. De pech is, die mieren zijn alleen goed in vechten. In het nest doen ze niet veel. Ze hangen wat rond en zeuren voortdurend om eten. Al het werk in het nest wordt gedaan door de slaafmieren. Die rennen zich de benen onder het lijf uit.

De slaafmieren hebben niet het eeuwige leven. Daarom moeten de vechtlustige Amazonemieren af en toe op oorlogspad, op zoek naar nieuwe slaven. Als de oude slaven dan sterven, kunnen de nieuwe het overnemen. Dat gaat jarenlang door. Hetzelfde geldt voor de Amazonemieren. Ook die leven niet lang. Daarom moet de koningin eitjes blijven leggen. En de koningin zelf? Die kan wel tien jaar oud worden.

Vinden de Grauwzwarte mieren het eigenlijk erg om slaaf te zijn? Waarschijnlijk niet, want in hun eigen nest stond hun hetzelfde lot te wachten. Ook daar zouden ze moeten poetsen, boenen en eten halen.

Kun je Amazonemieren tegenkomen in Nederland? Als je heel veel geluk hebt wel. Pasgeleden zagen mierendeskundigen nog een kolonne Amazonemieren rondlopen in de bossen bij Varsseveld, in de Achterhoek. Dat was een bijzondere ontdekking. Want de vorige keer dat iemand in Nederland een Amazonemier had gezien, was 25 jaar geleden. De Amazonemieren in Varsseveld waren op weg naar hun nest. Maar ze hadden geen poppen bij zich. Waarschijnlijk was hun rooftocht mislukt.

Je kunt natuurlijk ook andere mieren bekijken. De bosmier bijvoorbeeld. Of de wegmier. Mieren zijn er in allerlei vormen en maten. Ze komen overal voor, veelvuldig. De Amerikaanse mierendeskudige Edward O. Wilson schatte ooit dat er tienduizend biljoen mieren op aarde rondwandelen. Een mier weegt gemiddeld 1 tot 5 milligram. Dus omgerekend wegen alle mieren samen, volgens Wilson, ongeveer net zoveel als alle mensen bij elkaar.

    • Marcel aan de Brugh