Hulp Antillen in startblokken

Tegen het middaguur vandaag lag de inmiddels in kracht verminderde orkaan Lenny nog stationair boven St. Maarten. Hulpverleners wachten op het moment dat ze in actie kunnen komen.

Terwijl de orkaan Lenny inmiddels is gereduceerd tot een zogenoemde categorie 2-orkaan, kon vanmorgen over de totale omvang van de schade op de Bovenwindse eilanden nog weinig worden gemeld. Gisteren en vannacht was het voor vliegtuigen onmogelijk het gebied binnen te komen. Gevreesd wordt dat Lenny verwoestender zal blijken te zijn dan orkaan Luís in 1995. De regering in Curaçao kon met St. Maarten communiceren via een speciale telefoonlijn. Saba en St. Eustatius waren urenlang onbereikbaar.

Vanaf het middaguur gisteren bewoog de orkaan zich met een gang van vijf kilometer per uur, en soms urenlang stilhangend, in oost-noordoostelijke richting over St. Maarten. Binnen de orkaan werden toen windsnelheden van meer dan 230 kilometer gemeten, aldus een update van de Metereologische Dienst Nederlandse Antillen en Aruba. Rond zes uur 's avonds (23.00 uur Nederlandse tijd) passeerde een deel van het oog van de orkaan de zuidwestkust van St. Maarten, waardoor er even een luwte optrad. Kort daarna nam de wind weer in kracht toe tot bijna 200 kilometer per uur. Het was onmogelijk om naar buiten te gaan, ook politie en militairen konden niet meer op straat zijn. De 36 Nederlandse mariniers op St. Maarten moesten naar een andere locatie uitwijken toen hun schuilkelder onder water liep.

,,Deze orkaan is volstrekt onvoorspelbaar'', aldus luitenant-ter-zee I. Eysinga, woordvoerder van marine. Door de trage gang van Lenny hielden de onweersbuien en slagregens urenlang aan. 's Middags was al meer dan 300 millimeter regen neerslag gevallen. Gecombineerd met een verhoogde zeewaterstand van bijna 2,5 meter zorgt dit voor het overstromen van de lagunes en binnenmeren op St. Maarten. Bovenop de verhoogde waterstand beukten golven van vijf meter de kusten van de eilanden.

De zee vormt een ernstige bedreiging voor het elektriciteits- en waterbedrijf GEBE, gesitueerd pal aan de kust in Cay Bay. De kans is groot dat de stroom uitvalt, omdat water en puin in de turbines terechtkomen. Voor de inwoners van de Bovenwinden was het urenlang angstig afwachten. Zolang Lenny boven de eilanden hangt, zitten de bewoners opgesloten in hun huizen, zonder elektriciteit (die sinds woensdag uit veiligheidsoverwegingen is uitgeschakeld), meestal zonder telefoon (de telecommunicatiemaatschappij Antelecom moest een aantal van haar antennes neerhalen) en met nog één lokale radiozender voor contact met de buitenwereld.

,,Het is abnormaal, gewoon niet te beschrijven'', zei de manager van Holland House hotel, Paul Boetekees, met wie gisteravond rond zes uur plaatselijke tijd telefonisch contact mogelijk bleek. ,,Je gelooft je ogen niet als je ziet wat hier door de lucht vliegt. Dit is een grote ramp voor St. Maarten, zeker zo vlak voor het toeristenseizoen. De schade zal enorm zijn, ik denk dat een derde van de mensen dakloos zal zijn na de storm.'' In het hotel gingen de gasten juist aan tafel. Die mogen niet naar hun kamers wegens het gevaar van rondvliegend glas, ,,Maar de situatie is stabiel, en de stemming goed'', zei Boetekees. ,,Wij zijn tot het uiterste voorbereid, hebben eigen noodaggregaten, onze barricades houden het, en verder is het wachten, wachten. Het grootste ongemak voor ons is nu het helse kabaal. We denken dat er een boot tegen de achterkant van het hotel ligt te bonken, in ieder geval iets heel zwaars.''

In Curaçao stond gisteren alles klaar om direct hulp te bieden. 's Middags arriveerde het Noodhulpverkenningsteam (DART) van Defensie vanuit Nederland. De acht specialisten – onder meer op medisch gebied, transport, waterbeheersing en communicatie - zullen, zodra het weer dat toelaat, een verkenningstocht boven de eilanden maken om de schade te inventariseren en te kijken welke hulp het hardst nodig is, aldus de marinewoordvoerder. Er staan 150 mariniers klaar om te worden ingevlogen. Ook de Stichting Rampenbestrijding Nederlandse Antillen heeft op Curaçao een groep van 180 personen van brandweer, Rode Kruis, politie en vrijwilligers klaar staan om af te reizen zodra dat mogelijk is, zo maakte woordvoerder

R. Josefa gisteravond bekend.

Gistermiddag arriveerde rond één uur een Hercules-vrachtvliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht. Hiermee kunnen grote ladingen hulpgoederen, zoals noodaggregaten, waterpompen, tenten, medische hulpmiddelen, en circa honderd man in één keer vervoerd worden. In Nederland staan medische hulpteams gereed voor mogelijke inzet op de Bovenwinden.

Het fregat Abraham van der Hulst is ook in de buurt, maar moest zich gisteren wegens het noodweer nog schuilhouden achter Guadeloupe. Wel is gisteravond de H.M. Pelikaan richting de Bovenwinden vertrokken. Dit marinetransportschip vervoert hulpgoederen zoals gereedschappen, zeildekken, hout, landrovers en boten, plus tien mariniers, tenten en medische hulpmiddelen.

    • Edith Schoots