Het nieuws van 19 november 1999

Op weg naar overschotten

In de tweede helft van de jaren negentig zijn de openbare financiën in vrijwel alle industrielanden een stuk opgefleurd. Regeringen zijn er in geslaagd de tekorten op hun begroting terug te dringen door een combinatie van belastingverzwaringen en uitgavenbeperkingen. Lidstaten van de Europese Unie die wensten deel te nemen aan de Economische en Monetaire Unie moesten wel. Een van de eisen om op te gaan in euroland was dat het begrotingstekort niet hoger mocht zijn dan drie procent van het bruto binnenlands product. Landen met een grote overheidsschuld, met name Italië en België, hebben daarbij gezwijnd. De tot voor kort wereldwijde daling van de rentevoet maakte een grote automatische bezuiniging op de rente-uitgaven mogelijk. Nadat elf landen dit jaar tot de eurozone waren toegetreden is de lust om het begrotingstekort verder terug te dringen vooral in Duitsland en Frankrijk danig bekoeld. De terughoudendheid van linkse regeringen in midden-Europa staat in scherpe tegenstelling tot de situatie in de meeste Engelstalige landen en noord-Europa. Hoewel in een aantal gevallen sociaal-democraten ook daar aan de touwtjes trekken, toont de overheidsbegroting hier doorgaans inmiddels een overschot. De grote uitzondering onder de industrielanden is Japan. Een reeks programma's om de economie uit het slop te halen heeft hier sinds 1995 geleid tot een alarmerend groot tekort dat de eerstkomende jaren zeven tot acht procent van het bruto binnenlands product bedraagt.