Laten we het simpel houden

Soms kun je een spel ook te ingewikkeld willen maken. In de gebruiksaanwijzing van Pakhuys (`Een spel voor machtige kooplieden') wordt de beginnende speler aanbevolen eerst de eenvoudige variant van de spelregels te gebruiken. Dat hebben we gedaan en dat beviel: een leuk eenvoudig spel, niet te ingewikkeld en ook lekker snel klaar (circa een half uur). Precies zo'n spel waarvan er te weinig zijn; ook al omdat het echt een gezelschapsspel voor twee personen is, hetgeen een zeldzaamheid is.

Na een paar keer dachten we wel toe te zijn aan de variant voor gevorderden. Maar met de paar extra regels die de gevorderde variant kenmerkten, bleek het spel zo veel meer mogelijkheden te krijgen dat de lol er een beetje afging.

In de eenvoudige variant komt Pakhuys neer op een soort geavanceerde vorm van boter, kaas en eieren. De bedoeling is om in een nog lege haven van Amsterdam met behulp van pakhuizen en waterkaarten `haveneilanden' aan te leggen. Wie op zo'n eiland in een van de drie beschikbare koopwaren (wijn, specerijen en thee) een duidelijk overwicht weet te bereiken, mag zijn vlag (in de vorm van een pion) op dat eiland planten. Wie aan het slot de meeste eilanden bezit, heeft gewonnen. Een alleraardigst positiespel, vonden we, met een paar leuke vondsten in de spelregels.

In de variant voor gevorderden worden drie nieuwe regels toegevoegd. Het speelveld wordt groter, je kunt met behulp van een schip pakhuizen uit het spel wegnemen en de omvang van de haveneilanden speelt een rol bij de puntentelling op het einde. Geen stomme regels, maar het gevolg is wel dat het spel zo open komt te liggen dat je als speler opeens behoorlijk moet gaan opletten en ook diep nadenken. Gek genoeg wordt Pakhuys daardoor een stuk saaier. En dat is niet alleen omdat het spel in deze complexere variant natuurlijk langer duurt. Het lijkt er nog het meest op dat het spel niet dynamisch genoeg is om het zware gewicht van de complexere regels te dragen. Anders gezegd: je moet te diep nadenken voor een spel waarin te weinig gebeurt. De enige beweging wordt gevormd door het neerleggen en het wegnemen van kaartjes. En dat is kennelijk te weinig. Het kan een kwestie van smaak zijn. De bedreiging van het schip (waarmee kaartjes kunnen worden weggenomen) vormt de belangrijkste attractie van het gevorderdenspel, maar bij ons thuis vonden we dat ding eigenlijk vooral storend.

Je zou denken dat de eenvoudige versie de aanvankelijke vorm van het spel was. Maar uit de oerversie van het spel, te vinden op de homepage van de Duitse bedenkers, blijkt dat dat niet zo is. In het Duits heet Pakhuys Kontor, maar het speelt al wel in Amsterdam. Die stad vonden de makers bij nader inzien beter geschikt dan Hamburg waar het spel oorspronkelijk gesitueerd was. ,,Das etwas mittelalterliche Flair Amsterdams schien dann aber doch ein noch reizvolleres Thema zu sein, als die die beginnende Industrielle Revolution [van Hamburg]'', aldus de geschiedkundig niet geheel correcte toelichting van de makers. De versie voor vier personen van Pakhuys, waarbij twee teams van elk twee spelers tegen elkaar spelen, blijkt wel een toevoeging van de uitgever. Aan die variant zijn we maar niet begonnen. De basisversie voldoet.

Pakhuys voor 2 of 4 spelers van twaalf jaar en ouder. 999Games ƒ39,95

De Duitstalige homepage van Kontor is te vinden op http://homepages.go.com/~spause/kontor.html

    • Hendrik Spiering