God met stem van Willem Oltmans

Het eerste dat de aandacht trekt, midden op het toneel, is een glanzende rode bol. Erik van Muiswinkel zegt er niets anders in te zien dan dat. Diederik van Vleuten oppert echter de mogelijkheid dat er méér achter zit. Zo is in Mannen op de maan hun rolverdeling: de man die niets moet weten van ufo's, praten met dolfijnen, graancirkels of reïncarnatie, tegenover de ander die beweert liever met een open mind naar die dingen te kijken.

Twee jaar geleden maakten Van Muiswinkel en Van Vleuten, voormalige collega's in de cabaretgroep Zak & As, een verrassende duovoorstelling met gehaaide drogredeneringen en hilarisch rake typeringen. Nu zijn ze terug met een tweede programma volgens een vergelijkbaar procédé: iets meer crosstalks dan in het eerste, maar daarnaast weer een gevarieerde reeks mono- en dialoogjes die het thema van alle kanten benaderen. Zo legt Van Vleuten als Jan des Bouvrie uit hoe feng shui in elkaar zit, zo speelt Van Muiswinkel een God die met de verongelijkte stem van Willem Oltmans constateert dat de mensen naar Hem niet meer luisteren, en zo brengen ze samen een Tibetaans gezang te berde over het effect van de foto's die Thom Hoffman in dat land maakt – om maar een paar van de vele voorbeelden te noemen. Het heeft soms iets van een herhalingsoefening, het is niet allemaal even puntig geschreven, en het thema lijkt gaandeweg te verdwijnen achter losse vondsten die er nauwelijks meer iets mee te maken hebben. Maar mij kan dat laatste niet veel schelen, want de broer van Chriet Titulaer is een zot nummer, evenals de toneelschrijver die zijn stuk over de wereldgeschiedenis in een productie van Joop van den Ende tot een loos spektakel ziet verworden.

In hun beste nummers spelen Van Vleuten en Van Muiswinkel opnieuw een behendig spel met de logica, zoals het goed cabaret betaamt. Thematisch is Mannen op de maan minder strak dan het eerste programma, maar hun onverwachte omdraaiingen en hardhandige typeringen maken veel goed.

Voorstelling: Mannen op de maan, door Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten. Gezien: 17/11 in de Schouwburg, Leiden. Tournee t/m 27/5. Inl. (071) 5133985.

    • Henk van Gelder