Docu-klassiekers

Met vijf titels is de Franse filmmaker Chris Marker de favoriete documentarist van de samenstellers van de IDFA Toptien van de afgelopen tien jaar.

Maar alleen zijn filmische essay Sans soleil is verscheidene keren tijdens IDFA te zien geweest. Andere samenstellers kozen voor Si J'avais quatre dromadaires, Le fond de l'air est rouge, Lettre de Sibérie en Description d'un combat; films die zowel Markers politiek geëngageerde als zijn filosofische stijl laten zien.

De film die het meeste wordt genoemd is echter Nanook of the North van Robert Flaherty. De klassieke documentaire over het leven van de jonge Eskimojager Nanook wordt echter ook vaak beschouwd als de eerste fake-documentaire; Flaherty heeft het merendeel van als authentiek overkomende scènes van te voren uitgeschreven en door Eskimo's laten naspelen.

Uitgesproken vertegenwoordig- ers van de twee uitersten van het documentaire spectrum (geënsceneerd of zo `authentiek' mogelijk) krijgen in de IDFA Toptien de meeste aandacht, van karakteristieke Amerikaanse filmmakers in de traditie van de direct cinema, die zo min mogelijk ingrepen van de maker propageerden als

Richard Leacock, D.A. Pennebaker, Frederick Wiseman, de broers Albert en David Maysles of hun Franse voorlopers van de cinema vérité Jean Rouch en

Marcel Ophüls zijn favoriet. Maar in de lijstjes waarin hun namen ontbreken prijken die van documentairemakers die denken dat de werkelijkheid zich niet betrappen laat door haar zo getrouw mogelijk af te beelden, maar dat zij hoogstens kan worden opgeroepen door middel van fantasie en associatie.

De samensteller van de toptien van dit jaar, Werner Herzog, hoort daartoe, maar ook

Erroll Morris (die dit jaar met de competitiefilm Mr. Death – The rise and fall of Fred A. Leuchter jr. en zijn oudere films Vernon, Florida en Fast, Cheap and Out of Control in het programma is vertegenwoordigd). Meer dan een keer werden ook genoemd: The Rat Catcher (Andrej Czarnecki), Nightmail (Basil Wright), Une histoire de vent (Joris Ivens, Marceline Loridan) en Waiting for Fidel (Michael Rubbo).