Noord-Ierland in afwachting van verklaring IRA

Een permanent vredesakkoord in Noord-Ierland komt opnieuw een stap dichterbij als het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) formeel steun betuigt aan het vredesproces. Een verklaring van die strekking, die de inleiding kan zijn van ontwapening door paramilitaire groepen, wordt vandaag verwacht.

Gisteren deden de belangrijkste protestantse en katholieke partij al een nieuwe stap op weg om samen het semi-onafhankelijk zelfbestuur in de provincie te vormen. Dat bestuur is voorzien in het Goede Vrijdag-akkoord van 1998 maar zit vast op ontwapening. David Trimble, leider van de protestantse unionisten, en Gerry Adams, leider van het katholieke Sinn Féin dat nauwe banden met de IRA onderhoudt, betuigden beiden spijt over het paramilitaire geweld waaronder beide gemeenschappen dertig jaar hebben geleden.

Adams verklaarde vervolgens op schrift zijn ,,verantwoordelijkheden om tot ontwapening te komen'' te zullen naleven en Trimble liet weten dat een ,,eerlijk en betekenisvol antwoord'' [van de IRA] de ,,weg vrijmaakt voor de oprichting van politieke instituties''.

Protestanten eisten tot nu toe steeds dat de IRA eerst wapens inlevert voor ze Sinn Féin aan de regeringstafel wilden toelaten. Sinn Féin eist eerst opgenomen te worden in een regering voor de IRA kan ontwapenen. In juli van dit jaar mislukten vergevorderde onderhandelingen om de impasse over het protestantse zogeheten no guns, no government-principe te doorbreken. Sinds september vergaderen de partijen opnieuw onder leiding van de Amerikaanse oud-senator George Mitchell, hoofdbemiddelaar van het Goede Vrijdag-akkoord.

De verwachte IRA-verklaring zou worden gevolgd door een `choreografie' van stappen die moeten leiden tot definitieve ontwapening onder internationaal toezicht.

Het is onduidelijk of Trimble's Ulster Unionist Party akkoord gaat met de vorming van een regering in ruil voor een IRA-verklaring. Jeffrey Donaldson, een prominente havik, zei dat binnen de partij ,,een ernstige splitsing'' dreigt als Trimble in een regering met Sinn Féin stapt zonder dat de IRA daadwerkelijk iets van zijn arsenaal inlevert. De partij moet zo'n akkoord goedkeuren en zou Trimble ten val kunnen brengen. Trimble schrok er in juli voor terug een soortgelijk akkoord voor te leggen aan het partijcongres.