Geen twijfel, geen lamlendigheid

Wim van Leenen, oprichter en grootaandeelhouder van Infotheek, wil zijn onderneming acht jaar na faillissement weer tot leven brengen. Hij maakt gebruik van de verliescompensatie.

In het gloriejaar 1989 – Infotheek was net naar de beurs gebracht en de waarde van zijn eigen aandelenpakket steeg naar 140 miljoen gulden – ging Wim van Leenen op bezoek bij Jan en Paul Baan, toen nog de eigenaars van het softwarehuis Baan Company. De Baan-broers zaten toen net in hun eerste grote crisis, ze moesten mensen ontslaan en ze hadden aan Van Leenen gevraagd of hij 10 miljoen gulden in hun onderneming wilde investeren. ,,Ik stond meteen weer buiten'', zegt Van Leenen (nu 56). ,,Ik had me gereserveerd opgesteld. En zij vonden dat ik er in moest gelóven.''

Rond diezelfde tijd ging Van Leenen ook bij Ton Risseeuw van Getronics langs, om te praten over de beloning van ICT-personeel. ,,Risseeuw'', zegt Van Leenen, ,,is er altijd heel goed in geweest om zich in tijden van krapte op de arbeidsmarkt niet gek te laten maken, zodat hij daarna, als het even wat minder ging, niet bleef zitten met te dure mensen.''

Risseeuw nam na het faillissement de service-poot van Infotheek over. En toen bleek, zegt Risseeuw vanochtend aan de telefoon, dat het personeel onder precies dezelfde arbeidsvoorwaarden werkte als bij Getronics. Volgende week donderdag opent Risseeuw Van Leenens reparatiebedrijfje Microfix (dat wordt geen onderdeel van Infotheek). ,,Ik heb een zwak voor die man.''

Met een man als Risseeuw, zegt Van Leenen, voelt hij zich meer verwant dan met de Baan-broers – al heeft hij met hen ook wel een paar dingen gemeen. De start van het bedrijf in de garage of op zolder. De te snelle groei na de introductie op de beurs. De niet goed doordachte expansie in het buitenland. Het gereformeerde geloof. ,,Ik kom uit een iets minder streng nest dan zij'', zegt Van Leenen. ,,En ik heb het bovendien achter me gelaten.'' Wat hij er wel aan heeft overgehouden: ,,Ik kan slecht liegen.'' Hij draait zijn hoofd naar de muur. De emotie wordt hem even te machtig. ,,Ik ben de afgelopen jaren van van alles en nog wat beschuldigd'', zegt hij. ,,Er is zo veel over me uitgestort dat niet waar was.'' En die vernederingen zitten hem nog steeds hoog.

Newtron ging ten onder, HCS ging ten onder, Siemac ging ten onder, Infotheek ging ten onder. Op de nieuwe computermarkt van de jaren tachtig was het blijkbaar heel lastig om een gezond bedrijf op te bouwen. Wat ging er mis bij Infotheek? Van Leenen: ,,Achteraf had ik, voordat ik in Engeland ging investeren, het eigen vermogen van Infotheek moeten versterken. Maar ik dacht toen: eerst kopen, dan de winst opvijzelen en daarna een emissie. Volgens de prognoses kon dat, ik zou een solvabiliteit houden van 25 procent. Maar ik had het toch andersom moeten doen. Want als het even tegen gaat zitten, blijk je te zwak.''

En de tegenslagen kwamen: oorlog in de Golf, een inzakkende markt, paniek bij de financiers. De bankiers van Infotheek (ABN Amro en Crédit Lyonnais Bank Nederland) wilden geen leningen meer geven. Daar kwam nog bij dat Infotheek in 1990 een nieuwe accountant kreeg (Arthur Andersen) en die vond dat er zo veel posten moesten worden afgeboekt dat de winstverwachting van 12 miljoen gulden voor het derde kwartaal veranderde in een verlies van 10 miljoen gulden. (Het werd uiteindelijk een half miljoen.) De banken stuurden Van Leenen weg en stelden interimmanagers aan. En die, zegt Van Leenen, gaven de schuld van de rotzooi die ze er zélf vervolgens van maakten aan hem.

De grootste downer moest toen nog komen. In 1994 dienden de curatoren van Infotheek tegen Van Leenen een claim van 95 miljoen gulden in wegens onbehoorlijk bestuur. ,,Het was gewoon een poging om geld los te krijgen via mijn aansprakelijkheidsverzekering'', zegt Van Leenen. Hij wist de beschuldigingen te weerleggen en diende op zijn beurt een claim in tegen de curatoren. Het eindigde in een akkoord, waarbij er 1,9 miljoen gulden vrij kwam voor de schuldeisers. Met de hulp van advocaat Ben Knüppe, bekend van Fokker, zorgde Van Leenen ervoor dat het compensabel verlies van Infotheek werd veilig gesteld. Een herstartend Infotheek hoeft daardoor tot 2004 alleen belasting te betalen over een resultaat van 2,1 miljoen gulden. Uit het faillissement had Van Leenen in 1991 Restart gekocht en dat bedrijfje is nu de kern van de nieuwe activiteiten die nu weer in Infotheek worden ondergebracht. ,,Je gaat door om niet weg te zakken in twijfel en lamlendigheid'', zegt hij.

Hij zit, in een zwart pak, tussen de rijen tweehands computers en printers, in zijn kantoor in Leiden. Hij laat zien hoe in alle hoeken en gaten van het gebouw hard gewerkt wordt. Hij verwacht dat zijn bedrijf de komende jaren weer hard gaat groeien. Naar de bank voor financiering zal hij nooit meer gaan. Maar een nieuwe beursintroductie – dat zou kunnen. ,,De aandeelhouders zullen toch een keer willen cashen.''

    • Jannetje Koelewijn