Chili verlekkert zich aan nieuw en kritisch blad

Chili is een democratie, maar aan de pers is dat niet af te lezen. De laatste gedegen en kritische krant van het land, La Epoca, stierf vorig jaar een weinig eervolle dood, nadat ze was opgekocht door een groot consortium. Wat overblijft zijn bladen die over trivialiteiten schrijven en bladen die oud-dictator Augusto Pinochet consequent als ,,oud-president'' aanduiden.

De lancering, vorige maand, van het tweewekelijkse, satirische blad The Clinic heeft het evenwicht in het Chileense medialandschap een beetje hersteld. De Britse naam van deze Spaanstalige krant is een verwijzing naar de kliniek in Londen waar Pinochet vorig jaar werd aangehouden op beschuldiging van foltering. Maar de naam slaat ook op de ,,mentale zuivering'' die het Chileense volk moet ondergaan dat al te lang van kritische media verstoken was, aldus hoofdredacteur Patricio Fernández.

Van het eerste nummer van The Clinic werden alle 13.000 exemplaren verkocht. Enkele kleinere kranten in Chili zien hun oplagecijfers nu al voorbijgestreefd door het blad op tabloid-formaat. De meeste bijdrages aan The Clinic worden opmerkelijk genoeg geleverd door journalisten die werkzaam zijn binnen het conservatieve nieuws-establishment maar die hun banden met het satirische blad zorgvuldig geheim houden.

De toon van The Clinic is ongewoon grof voor een land als Chili waar mensen over het algemeen heel beleefd zijn. De column is `mierda' genoemd, wat letterlijk `stront' betekent, maar figuurlijk `rotzooi'. De grootste krant van Chili, de conservatieve El Mercurio, is omgedoopt tot El Merculo (culo betekent kont). Onlangs werd een hele pagina gewijd aan het – gefantaseerde – seksleven van de kandidaten van de presidentsverkiezingen van volgende maand. The Clinic kopt in het jongste nummer dat alleen `de honden' stemmen op de rechtse presidentskandidaat Joaquín Lavín, die veel Pinochetistas tot zijn aanhang mag rekenen.

Voor veel Chilenen is The Clinic een verademing. Hetzelfde geldt voor het twee jaar geleden opgerichte politiek-cultureel magazine Rocinante, zo genoemd naar het paard van Don Quichot. Het blad verschijnt in een oplage van 6.000 en krijgt steeds meer lezers. In het augustusnummer drukte Rocinante een zeldzaam interview af met de communistische kandidaat Gladys Marin. Marin wordt door andere media simpelweg genegeerd, ondanks zijn populariteit. Lavín, daarentegen, krijgt buitensporig veel aandacht.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Rocinante onlangs een artikel wijdde aan het gebrek aan persvrijheid in Chili. De lancering van The Clinic zal binnen afzienbare tijd geen verandering brengen in deze situatie, gezien de dominante positie van dagbladen als El Mercurio. Maar het blad blijft optimistisch. De oplage van het tegendraadse blad is inmiddels uitgebreid naar 20.000 en er zijn plannen voor een wekelijkse uitgave.

    • Stéphane Alonso