Pronk ingenomen met verwarring

Tegen zijn gewoonte in is minister Pronk een keer onduidelijk.

Minister Pronk (VROM) staat bekend als iemand die nooit te beroerd is in niet mis te verstane bewoordingen zijn oordeel te geven over allerlei prangende kwesties in binnen- en buitenland. De afgelopen maanden laat hij zich echter, bij de aanloop naar zijn Vijfde Nota voor de ruimtelijke ordening, noodgedwongen van een andere zijde zien. De minister spreekt nog altijd veel maar hij zegt weinig.

Pronk staat voor de bijna onmogelijke opgave een landkaart te maken van Nederland in 2030, waarop én meer ruime woningen (liefst met tuin), én meer bedrijventerreinen, én meer wegen en spoorwegen, én meer recreatieterreinen, én meer ruimte voor het rivierwater, én meer natuur én voldoende landbouwgrond passen.

Ook de Tweede-Kamerfracties bombardeerden hem gisteren weer met tegengestelde claims tijdens een debat over een aanzet voor de Vijfde Nota die hij in januari had gepresenteerd. Bovendien moet Pronk nog eens zien te vermijden dat speculanten hun slag slaan door snel grond te kopen op plaatsen waar nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen zijn gepland. Dat laatste gebeurde begin jaren negentig na de Vierde Nota.

Om een herhaling daarvan te voorkomen, onderzoeken Pronk en het kabinet nu de mogelijkheden om het grondbeleid aan te passen. Aangezien het een zeer gevoelige materie betreft, heeft Pronk met premier Kok en minister Zalm (Financiën) als meest betrokkenen afgesproken hierover in afwachting van het onderzoek zoveel mogelijk te zwijgen. ,,De slogan is: houd uw mond over de grond'', vertelde hij de Kamer. Zelf voegde hij de daad bij het woord. De VVD liet overigens bij monde van Kamerlid Verbugt alvast weten niets te voelen voor een wijziging in het grondbeleid.

Ook over de Vijfde Nota toonde Pronk zich nog niet erg loslippig. ,,Er moeten harde politieke keuzes worden gemaakt'', wilde hij slechts kwijt, zonder aan te geven hoe die er in de praktijk uit zouden zien. Hij juichte het intussen openlijk toe dat er al veel tegenstrijdige berichten over naar buiten zijn gekomen, waardoor er enige verwarring is ontstaan. ,,Zo kopen speculanten misschien de verkeerde grond'', gniffelde het Kamerlid Duivesteijn (PvdA).

Gedetailleerde kaartjes zullen er in de nieuwe nota niet voorkomen, zei Pronk. ,,Het wordt een globaal stuk.'' De lagere overheden krijgen een belangrijke rol bij het vaststellen van de bouwlocaties.

Maar wat staat er dan in de Vijfde Nota, als er geen kaartjes met bouwlocaties in voorkomen, wilde het Kamerlid Ravestein (D66) weten. Is het ook wel billijk de burgers zo in onduidelijkheid te laten, vroeg Duivesteijn zich af. Pronk ginger niet op in. Hij stak een betoog af over enkele algemene, onomstreden beginselen van de ruimtelijke ordening. Zijn eigen rol reduceerde hij en passant tot bescheiden proporties: ,,Een regisseur is iemand die de vragen stelt, ze niet per se beantwoordt.''

    • Floris van Straaten