Minister Borst wil hindernissen in zorg wegnemen

Minister Borst (Volksgezondheid) haalde gisteren het plan van haar voorganger Simons uit de kast: een basisverzekering.

Geen blauwdrukken meer, daar loopt het alleen maar slecht mee af, verklaarde dr. E. Borst-Eilers toen zij in 1994 voor de eerste keer aantrad als minister van Volksgezondheid. Zij verwees naar haar voorganger, PvdA-staatssecretaris Simons, die met zijn plan was vastgelopen.

Simons was begonnen aan een ingrijpende verbouwing van het zorgstelsel. Hij wilde voor de financiering van de zorg een volksverzekering voor een kleiner hulppakket. Bij de uitvoering wilde hij de zorgverzekeraars laten concurreren. Net zoals hij een zekere marktwerking wenste bij de hulpverlening door huisarts, ziekenhuis, in de thuiszorg en in de gehandicaptenzorg.

De staatssecretaris wilde de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, een volksverzekering voor de financiering van `onverzekerbare' risico's, zoals gehandicaptenzorg, langdurige psychiatrische hulp en verpleeghuishulp, uitbouwen tot een algemene volksverzekering. Zo voegde hij de kortdurende psychische hulp, de hele thuiszorg en de medicijnen aan het AWBZ-pakket toe.

Maar Simons liep vast op verdeeldheid in zijn partij, op coalitiepartner CDA, op het parlement (waar de VVD zich tegen de plannen keerde), op de verzekeraars en op de werkgeversorganisaties. Ook de zorgsector toonde weinig enthousiasme. Het verbaasde niet dat in het regeerakkoord voor het eerste kabinet-Kok de stelselherziening in de ban werd gedaan. Borst probeert sindsdien in kleine stapjes de problemen in het bestaande stelsel op te lossen.

Problemen zijn er genoeg. Want nu de klant centraler in de hulpverlening komt te staan, blijkt wat een hinderlijke hobbel was zich te ontwikkelen tot een heuse hindernis. Het gaat met name om de zorg die uit de AWBZ en door het ziekenfonds worden gefinancierd. Daarvoor gelden uiteenlopende regels en verantwoordelijkheden, wat hinderlijk is als een patiënt met bijvoorbeeld extra thuiszorg eerder uit het ziekenhuis kan worden ontslagen of als zieken- en verpleeghuis samen hulp willen verlenen.

In het huidige regeerakkoord werd dan ook erkend dat een bezinning op het bestaande stelsel nodig is. Tegelijk werd afgesproken dat er in elk geval deze kabinetsperiode niet ingrijpend aan het stelsel zou worden gesleuteld. Dit stelde de VVD gerust die een ideologisch gekleurde wijziging vreest. Maar wel werd afgesproken dat in de tweede helft van de kabinetsperiode zou worden begonnen met de discussie die aan een stelselwijziging vooraf gaat: het nieuwe kabinet zou dan snel een stelselherziening kunnen realiseren. Dit stelde de PvdA gerust die daarmee zicht kreeg op een ander stelsel. Het was een scenario dat Borst alleen maar kon omarmen: kort voor de verkiezingen had zij in Leiden immers aangedrongen op een ruime voorbereidingstijd voor een stelselwijziging (die volgens haar zou uitmonden in een volksverzekering). Zo'n herziening zat er in deze kabinetsperiode niet in, zo verklaarde ze toen en gisteren, maar nu met het regeerakkoord in de hand. Borst heeft afgelopen maanden dan ook tal van adviezen besteld.

    • Quirien van Koolwijk