Mannesmann poetst zijn zwaarden

De Brits-Amerikaanse telecomgigant Vodafone wil de Duitse branchegenoot Mannesmann desnoods door een vijandig bod opslokken om nog groter te worden in de mobiele telefonie. Mannesmann verzet zich fel.

Tijdens een feestje in het chique Berlijnse hotel Adlon, had Ron Sommer – topman van Deutsche Telekom – zijn aartsrivaal Klaus Esser van Mannesmann nog spottend gewaarschuwd. ,,Als ik de baas was van Vodafone, zou ik u de komende dagen bezoeken en behalve een bos bloemen ook een dikke portemonnee meenemen.''

Intussen is de baas van Vodafone langs geweest in Düsseldorff en heeft hij de top van Mannesmann in opperste staat van paraatheid gebracht. Want Vodafone – 's werelds grootste onderneming in mobiele telefonie – wil niet alleen met Mannesmann samenwerken, het concern schrikt er kennelijk niet voor terug Mannesmann desnoods onvrijwillig op te slokken. De aankoop zou de eerste vijandige in het naoorlogse Duitsland zijn. Maar zover is het nog lang niet. Esser heeft Vodafone laten weten niets voor overname te voelen en verzet te zullen plegen. In de centrale in Düsseldorff worden de zwaarden gepoetst. Mannesmann is hard op weg de grootste speler op de telefoonmarkt in Europa te worden en wil eigen baas blijven.

De honderd jaar oude onderneming (omzet 39 miljard mark en ruim 130.000 werknemers) is enkele jaren geleden begonnen aan een ingrijpende reorganisatie. Er is geen Duitse onderneming die in korte tijd zo radicaal is veranderd als Mannesmann. Consequent zijn de vroegere staalmanagers bezig het machineconcern te transformeren tot een florerende hightech-onderneming. ,,We willen niet alleen in Duitsland, maar in heel Europa tot de belangrijkste aanbieders van telecommunicatiediensten worden'', zei Esser onlangs bij de presentatie van stormachtig groeiende omzetcijfers. De telecommunicatie bedraagt nog slechts een vierde van de omzet, maar droeg in de eerste maanden van '99 70 procent aan de winst bij. Wereldwijd is de telecommunicatie-industrie (mobiel, vaste net, internet) de snelst groeiende markt ter wereld en de managers uit het Ruhrgebied zijn vast van plan hun graantje mee te pikken uit deze profitabele ruif. `The one trillion dollar industry' (Newsweek) rekent erop dat alleen al het aantal gebruikers van draagbare telefoons de komende vijf jaar tot 1 miljard groeit.

Als eerste particuliere onderneming lukte het Mannesmann – met de licentie van het mobiele telefoonnet – haar dochter D-2 tot een geduchte concurrent te maken van Deutsche Telekom. Van de Duitse energiereuzen RWE en VEBA kocht Mannesmann onlangs de telefoondochter Otelo op. Haar Europese vleugels sloeg Mannesmann uit met een belang in het Italiaanse mobiele telefoonbedrijf Omnitel en in Infostrada (vaste netten). Italië en Engeland gelden in Europa als de snelst groeiende markten van draagbare telefoons.

Vorige maand viel Mannesmann de Britse concurrentie aan op de eigen thuismarkt met een bod van 60 miljard mark op Orange, het derde mobiele telefoonconcern in Groot-Brittannië. Als deze overname doorgaat is Mannesmann met Orange in één klap het grootste telecombedrijf in Europa.

Klaus Esser, die als snelle scherpe denker bij Mannesmann bekendstaat, is niet van plan de macht in zijn concern uit handen te geven. Alle verdedigingslinies worden in stelling gebracht. De aandeelhouders houdt hij de lucratieve Europese expansiestrategie voor de neus, die de beleggers geen windeieren heeft gebracht. In één jaar is de beurskoers van Mannesmann verdubbeld. De werknemers worden gemobiliseerd omdat Vodafone enkel uit is op de mobiele telefonie en andere dochters wil afstoten. De zogenaamde Mitbestimmung (medezeggenschap) verzekert de werknemers van een plaats in de raad van toezicht bij Mannesmann, zodat zij bij overname een belangrijke stem in het kapittel hebben. Zet Vodafone een vijandig overnamebod toch door, dan wordt dit een testcase voor Duitsland. Jarenlang golden Duitse bedrijven als onneembare vestingen voor buitenlanders. De Duitse wetgeving staat bedrijven tal van beschermingsconstructies toe om zich te wapenen tegen vijandelijke overvallers. Mannesmann kent ook een clausule die het stemrecht van aandeelhouders tot 5 procent beperkt – onafhankelijk van het aandeel in het kapitaal. Een ander obstakel is dat een overnemer 75 procent van de stemmen nodig heeft om controle over het management te krijgen.

    • Michèle de Waard