Weekend

Mijn Berlijnse vriendin Isabelle vertelt tussen de happen uientaart: ,,Je weet niet wat je zag. Er was een enorme zaal die helemaal met koper was bekleed. En overal stonden plastic zakken met papiersnippers van oude dossiers. Plak- en puzzelwerk voor nog minstens twintig jaar!''

Ze was toevallig beland bij een open dag in het oude Stasi-gebouw. ,,Het was beklemmend, maar vooral oersaai. Die Stasi-instructiefilms! Een vrouw vertelde over het ontrafelen van de Stasi-dossiers, die werd steeds vreemder en geheimzinniger, die was volgens mij verslaafd geraakt aan dat wereldje. Ik hoorde een man tegen zijn vrouw zeggen: `Zo te zien is hier sinds onze tijd weinig veranderd.' Die kwam dus ook rustig weer 's kijken.''

We zitten in Friedrichshain, in het voormalige Oost-Berlijn. Over Stasi's wordt hier weinig meer gepraat, dat zijn de losers. Nee, de Wendehälse, eeuwige meelopers die kans zagen met succes de ommezwaai te maken, daarover gaan de sterke verhalen. ,,De DDR-censor, die man die me eeuwig moest hebben, weet je dat ik hem pas zag meelopen bij een CDU-demonstratie?''

We gaan naar `Helden Wie Wir', de eerste komische film over de Stasi. Een jongen en een meisje dromen van Holland, rood van de tulpen, de jongen wordt Stasi en blundert daarna anderhalf uur lang. Schaterend ligt de zaal over de stoelen. Voor de meesten is het vooral een feest van herkenning. Dit waren immers de keukens van hun moeders, de verhalen van hun schooljuf, de muziek waarop ze hadden gedanst. De DDR is na tien jaar bezig om een nieuwe onschuld te verwerven: jeugdsentiment.

    • Geert Mak