Noodmaatregelen Gak tegen miljoenenverlies

Het Gak stevent af op een verlies van 60 miljoen gulden. Een waslijst ad hoc maatregelen – zoals `zo weinig mogelijk vergaderen' – moet dit terugbrengen tot 20 miljoen.

Bij het Gak is een paradoxale situatie ontstaan sinds vorige week bekend werd dat een miljoenenverlies voor de publieke tak van de uitkeringsinstantie dreigt. Terwijl honderden uitzendkrachten zojuist naar huis zijn gestuurd en tijdelijke contracten zijn beëindigd, moet het vaste personeel overwerken om achterstanden in te lopen. ,,Bij de uitvoering van de werkloosheidswet zijn er te veel mensen voor te weinig werk'', schrijft directeur Geert Veentjer aan het Gak-personeel.

Bij de uitvoering van de WAO zorgt een gebrek aan keuringsartsen juist voor het omgekeerde. Daar liggen duizenden dossiers op afhandeling te wachten. ,,De achterstand in het werk is een van de oorzaken van de tegenvallende opbrengsten'', aldus Veentjer. ,,Immers, alleen afgeronde gevallen kunnen bij de opdrachtgever worden gedeclareerd.''

Die opdrachtgever is de beheerder van de sociale fondsen met uitkeringsgeld voor de werknemersverzekeringen, het Landelijk Instituut Sociale Verzekeringen. Het LISV betaalt het Gak 1400 gulden per afgehandeld WAO-dossier. ,,We proberen nu zo veel mogelijk dossiers voor 1 januari af te werken'', aldus een woordvoerder van het Gak. Hoe meer dossiers voor de jaarwisseling worden gesloten, hoe lager het verlies. Veentjer schrijft dat het tekort nu 20 miljoen gulden bedraagt. ,,Wanneer wij geen maatregelen zouden nemen, loopt dit tekort op tot circa zestig miljoen gulden'', aldus de Gak-directeur.

Het Gak zet met onmiddellijke ingang alle beschikbare medewerkers in om de achterstand weg te werken. Projecten worden stopgezet, aan andere afdelingen `uitgeleend' personeel wordt teruggehaald, aanpassingen en onderhoud aan automatiseringssystemen wordt opgeschort en geplande scholingsprogramma's gaan niet door. ,,Alles wat niet rechtstreeks geld oplevert laten we even liggen'', aldus de Gak-woordvoerder.

,,De maatregelen zijn erop gericht het financiële tekort over 1999 zo veel mogelijk te beperken'', schrijft Veentjer. ,,Maar dat wil niet zeggen dat volgend jaar alles weer mogelijk is. Integendeel: het management heeft de opdracht gekregen de kosten ook in structurele zin terug te brengen.'' Alvast een tip van de directeur: ,,Vergaderen moet zo veel mogelijk worden beperkt. Als het toch nodig is, dan mogen ze niet meer buiten de deur worden gehouden.''

Een andere, volgens Veentjer onvermijdelijke structurele maatregel is snijden in het personeelsbestand. Dat treft niet de met achterstanden kampende WAO-afdelingen, maar de Gak-werknemers die de Werkloosheidswet uitvoeren. ,,Wij hebben berekend dat landelijk gezien op de WW-afdelingen ongeveer driehonderd mensen te veel zijn'', aldus Veentjer, die de banenreductie zo veel mogelijk door natuurlijk verloop verwacht te realiseren. ,,Wij doen er alles aan om de maatregelen door te voeren zonder gedwongen ontslagen.''

Vrijdagavond bereikte Veentjer met de vakbonden een akkoord over een sociaal plan voor de boventallige werknemers. Die worden zo veel mogelijk ,,van werk tot werk'' begeleid, binnen of buiten het Gak. Die afspraken gelden alleen voor de 10.000 man in vaste dienst. Het werk voor een groot deel van de ruim 1300 tijdelijke krachten verdwijnt.

Net als bij andere uitkeringsinstanties, zoals GUO/Cadans en SFB, staat de werkgelegenheid bij het Gak al jaren onder druk. In 1993 werkten er nog 20.000 mensen. Wetswijzigingen hebben er sindsdien onder meer toe geleid dat het aantal uitkeringsgerechtigden fors is gedaald. Het Gak kreeg daardoor minder te doen.

Nu is het de florerende economie die zorgt voor lage werkloosheid, en dus minder werk voor het Gak. Toch klaagt het personeel over hoge werkdruk, zo blijkt uit een vorige maand door FNV Bondgenoten gehouden enquête onder 700 werknemers van uitkeringsinstellingen, van wie de helft bij het Gak werkt. ,,Van de ondervraagde werknemers vindt 84 procent dat er te weinig mensen beschikbaar zijn voor het werk'', aldus een woordvoerder van FNV Bondgenoten. Door tijdelijke krachten naar huis te sturen en mensen te ontslaan wordt het er niet beter op, vreest de vakbond. Bovendien leidt onzekerheid over de toekomst – wordt de sociale zekerheid nou wel of niet geprivatiseerd? – toch al tot het vertrek van ervaren en deskundige mensen. ,,Daardoor neemt de werkdruk alleen maar toe.''

    • Jochen van Barschot