Militante filmmaker

Het werk van de afgelopen woensdag in Rouen op 60-jarige leeftijd overleden Amerikaanse filmmaker Robert Kramer bevatte veel tegenstrijdigheden. Zijn documentaires waren soms in hoge mate geënsceneerd, de speelfilms werden uit de hand gedraaid en lieten veel ruimte voor het toeval; als een van de militantste filmmakers uit de generatie van de jaren zestig, filmde Kramer het liefst de pogingen van de activisten om zich uit het strijdgewoel terug te trekken (In the Country, 1967; Milestones, 1976). Kramer flirtte met het terrorisme van links, in films als Ice (1970) en Guns (1980), en portretteerde nauwgezet de sporen van rechts-extremisme in Unser Nazi (1984). Zelfs een gespecialiseerd Amerikaans publiek kon Kramers paradoxen niet goed meer volgen, zodat hij naar Frankrijk emigreerde, waar hij op meer bijval kon rekenen, zelfs voor half gelukte speelfilms als A toute allure (1982) en Diesel (1985). Wel keerde Kramer consequent terug naar plaatsen en thema's die hij eerder bezocht had. Het mooiste resultaat daarvan was de road movie Route One USA (1989), het verwante experiment Doc's Kingdom (1987) maar ook een film over het naoorlogse Vietnam, Point de départ (1993).

Film International, en later het International Filmfestival Rotterdam, volgde Kramer trouw op al zijn filmische omzwervingen, en begon daarmee al heel vroeg, toen Kramer nog als oprichter van het filmcollectief Newsreel een belangrijk inspirator was van de onafhankelijke filmbeweging in Amerika. Ook presenteerde hij enkele jaren geleden op het IDFA zijn lijst van tien favoriete documentaires. Vlak voor zijn dood was Kramer betrokken geraakt bij de voorbereidingen van een cultureel project van de stad Groningen.

    • Hans Beerekamp