Michael Schumacher ijzersterk

De twee voorstellingen die zich aan het thema `tijd' van het Holland Dance Festival hielden, waren ook meteen de twee interessantste van afgelopen weekend: Michael Schumachers improvisatie On Time en Risa Steinbergs verzamelde historische solo's A Celebration of dance. De eerste choreograaf en danser is een in Nederland werkende Amerikaan die de mede door William Forsythe ontwikkelde improvisatietechniek importeerde, de tweede een kleine joodse New-Yorkse van bijna 50, die de modes in de moderne dans in haar werk verenigt.

Steinberg laat zien hoezeer de tijd verstrijkt: haar intuïtief gereconstrueerde openingssolo van Isodora Duncan uit 1907 wekt hier en daar de lachlust op. Maar het moet destijds een schokkende ervaring zijn geweest om een vrouw zo bevrijd van alle keurslijven te zien bewegen. Via solo's van onder meer Doris Humphrey (1931), Anna Sokolow (1946) en José Limón (1964) danst Steinberg naar de voor haar gecreëerde choreografie Hegel's Vacation van Seán Curran (1998). De laatste is meer Charlie Chaplin-slapstick dan dans en eigenlijk een fremdkörper in haar educatieve reeks. In het nagesprek met NDT III-danseres Sabine Kupferberg vertelt ze dat ze Curran opdracht had gegeven niet te veel sprongen in te bouwen, ze werd tenslotte 50. Maar sprongen kan Steinberg nog goed hebben.

Een belangrijke regel bij improvisaties is dat je op tijd bent. Besluit een danser te vallen en ben je als partner te laat, dan stort het duet soms in. Dat element maakt een voorstellingsproject als On Time van Michael Schumacher spannend om naar te kijken. Zeker voor de geoefende kijker, want negen van de tien keer is er niets aan de hand en ziet de choreografie er net zo uit als een wekenlang voorbereid stuk.

Belangrijk is ook de individuele kracht en uitstraling van de dansers: Schumacher zelf en Katie Duck zijn ijzersterk. Schumachers inventieve bewegingsidioom verraadt de hand van zijn meester Forsythe en hij is de enige van het kwartet dansers die een dialoog met het improviserende trio Magpie Music Dance Company aangaat. Die zorgen voor een perfecte muzikale begeleiding. On Time kent door toeval tal van prachtige momenten maar een onnatuurlijke pauze en daardoor opgerekte voorstellingslengte zetten een domper op de feestvreugde.

Barak Marshall, Amerikaan in Israel, nam zijn oude moeder (choreografe Magalit Oved) mee op het podium. Aan dansen waagt ze zich in Emma Goldman's Wedding niet meer, maar ze zingt en kletst hysterisch in belabberd Engels, over de het aantal dagen, uren, weken dat de 19de-eeuwse feministe Emma Goldman getrouwd is en de minuten en jaren dat ze borstvoeding gaf aan een hele batterij kinderen. Het dansen wordt overgelaten aan vijf vrouwen en drie mannen die in soms kaleidoscopische patronen snel bewegen op opzwepende oosterse muziek. Choreograferen en vormgeven kan de autodidacte Barak Marshall absoluut (zijn vermenging van moderne en volksdans is knap), maar van het beloofde commentaar op Israels beladen politieke situatie was weinig te merken. Slechts één zinnetje verwees naar een verleden: `Hitler only had one ball'. Marshall maakt internationaal amusement waarin grenzen en politiek commentaar nauwelijks een rol spelen.

Datzelfde geldt voor zijn landgenote Anat Danieli die net als Marshall vaste choreograaf is bij Israels bekendste gezelschap Batsheva Dance Company. Danieli (1964) keert zich in Luna blijkbaar af van politiek en creëert een poëtische sfeer met een muzikale coctail van didgeridoo, klassiek, Paole Conte en volksdans. De vier dansers nemen op elke plek van het podium poses aan met een geknakte heup, weggedraaide armen en handen en vinden elkaar dan weer in een synchrone kruip-door-sluip-door. Het ziet er aanvankelijk aardig uit maar uiteindelijk blijkt Danieli's idioom beperkt.

Holland Dance Festival. 1. A Celebration of dance van Risa Steinberg met werk van o.m. Isadora Duncan. 2. Luna, choreografie: Anat Danieli. 3. Emma Goldman's Wedding, choreografie Barak Marshall. 4. Michael Schumacher On Time, improvisatie Michael Schumacher. Gezien 13 en 14 november in het Korzo-theater en Theater aan 't Spui Den Haag. Inl: (070) 4277369

    • Ingrid van Frankenhuyzen