Telecom-strijd naar climax

Op de aandelenbeurzen van Londen, Frankfurt, Parijs en Amsterdam heerste de afgelopen week een telecom-koorts. De succesvolle beursgang van KPNQuest in Amsterdam was een flauwe afspiegeling van de koersgolven op andere Europese beurzen. Fusie- en overnamegeruchten dreven de koersen van Vodafone in Groot-Brittannië, van Mannesmann en Deutsche Telekom in Duitsland en van France Telecom en Bouygues in Frankrijk omhoog.

Fusies, overnames en samenwerkingsverbanden zijn al veel langer aan de orde in de bedrijfstak, die zorgt voor het verre transport van gesprekken, faxen en data. De verwachting van veel deskundigen is bovendien dat er een verdere schaalvergroting plaats zal hebben, die wordt afgedwongen door de wereldwijd snelle liberalisering van de markten voor telecommunicatie. Sommigen gaan ervan uit dat er binnen 5 tot 10 jaar nog maar enkele spelers over zullen zijn met elk belangrijke posities in zowel Europa als de VS.

De vraag voor beleggers is alleen: wanneer komt de volgende fusiegolf die zulke aantrekkelijke premies brengt boven de beurskoers. Eén gebeurtenis kan voldoende zijn om de tombola van verwachtingen, stijgende beurskoersen en nieuwe verwachtingen op gang te brengen. Twee weken geleden dreigde een overname-gevecht om het Franse Seita, nadat het Britse Gallaher had aangekondigd het bod van het Spaanse Tabacalera te willen overtroefen; het begin van speculaties over meer overnames in de tabakssector. Vorige week dreef het bod van American Home Products op Warner-Lambert wereldwijd de koersen van veel farmaciebedrijven omhoog. Beleggers hadden de hoop dat er meer overnames zouden komen, vooral nadat Pfizer met een hoger, vijandig bod kwam op Warner-Lambert.

De kiem voor de recente koersbewegingen in de telecom-sector werd feitelijk al drie weken geleden gelegd, toen Mannesmann een definitief bod deed op het Britse Orange. ,,Vanaf dat moment was de verwachting dat Vodafone iets zou gaan doen. Vodafone werkt met Mannesmann samen in Duitsland en Italië. Mannesmann krijgt nu met de zeer waarschijnlijke aankoop van Vodafone's grote concurrent Orange een heel sterke positie op de Britse markt'', licht telecomanalist R. van der Valk van CS First Boston toe.

De koersbeweging kwam echt op gang toen een Britse zondagskrant aan de vooravond van een nieuwe beursweek meldde dat Vodafone samen met France Telecom werkt aan een bod op Mannesman. De Franse partner is nodig om meteen Orange te kunnen kopen uit de collectie Mannesmann, omdat Vodafone anders problemen krijgt met de Britse kartelautoriteiten. Deskundigen betwijfelen of een dergelijke overname werkelijk kans van slagen heeft, mede omdat Duitse beschermingsconstructies een lastig obstakel zijn. Bij beleggers doet hoop handelen, zodat de koersen van alle genoemde ondernemingen opliepen.

In sommige scenario's speelde KPN een rol als mogelijke white knight, de redder die Mannesmann uit handen van de Fransen en Britten kan houden. De opwaartse druk op het aandeel-KPN werd versterkt door de spectaculaire beursgang van KPNQuest, waarin het Nederlandse telecom-bedrijf een belang houdt. ,,KPNQuest maakt een early entrance op een markt die als veelbelovend wordt gezien, die van het transport van data'', zegt Van der Valk: ,,Nu nog maakt spraak de helft uit van het telecommunicatie, maar het aandeel van de spraak neemt niet toe, terwijl dat van het data-verkeer exponentieel stijgt.''

Mannesmann heeft met de waarschijnlijke overname van Orange in Europa volgens deskundigen een voorsprong genomen op de concurrentie. De grote spelers knokken om posities in de vier grote Europese markten, namelijk Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië. Mannesmann zit in drie van de vier markten met de thuismarkt, Orange en het Italiaanse Omnitel. De laatste onderneming is afkomstig van Telecom Italia, dat na de overname door Olivetti door de anti-kartelautoriteiten is gedwongen een deel van de activiteiten af te stoten.

De naweeën van het spectaculaire overnamegevecht in Italië enkele maanden geleden waren afgelopen week nog voelbaar in de koersen. Ook Deutsche Telekom mengde zich namelijk als white knight in de overnamestrijd, maar zonder zijn partner France Telecom daarbij te betrekken. De Fransen maakten diep beledigd een einde aan de verkering met de Duitsers, maar moeten sindsdien wel op zoek naar een nieuwe compaan op de belangrijke Duitse markt. Vandaar dat de Fransen werden genoemd als mogelijke koper van Mannesmann.

Deutsche Telekom moet ook op zoek naar een nieuwe partner, in Frankrijk. Bouygues wordt daarbij veel genoemd en afgelopen week steeg de koers van het aandeel dan ook fors. Hoe realistisch een dergelijke overname is, kan worden betwijfeld. Bouygues is behalve een telecom-bedrijf ook een bouwonderneming, zelfs de grootste ter wereld, zodat een nieuwe eigenaar in elk geval weer de aannemerij in de etalage moet zetten.

Dergelijke bedenkingen begonnen gisteren de hoop van meer telecom-beleggers aan te tasten. De Londense beurs kreeg gisteren na een mooie week plotseling een tik. Vodafone, zwaargewicht nummer twee in de index, daalde 6 procent. Beleggers vroegen zich af of een bod op Mannesmann wel zo'n goed idee is.

    • Karel Berkhout