Russisch leger boekt succes in Tsjetsjenië

Zonder een schot te lossen hebben Russische pantsereenheden vrijdag de tweede stad van Tsjetsjenië, Goedermes, ingenomen. De eerste beelden toonden uitgestorven straten, geblakerde woonflats en ruïnes en een tot stilstand gekomen reuzenrad.

,,De Russische vlag wappert boven Goedermes'', kopte de zaterdagse krant MK, die vrijdagavond al in de Moskouse metro wordt verkocht. Een zichtbaar opgeluchte soldaat, die de hele middag huizen had uitgekamd op zoek naar boobytraps en moslimrebellen, verklaarde spontaan: ,,We hebben de stad niet veroverd, zij is ons aangereikt.''

De inname van het vermeende bolwerk van moslimverzet is een enorme opsteker voor de Russische generaals, die een politieke oplossing van het conflict categorisch afwijzen. De Russische regering opperde vrijdag om Goedermes tot de nieuwe hoofdstad van Tsjetjsenië uit te roepen, om zo het gezag van de gekozen president Aslan Maschadov en zijn getrouwen verder te ondermijnen.

Een Tsjetsjeense militaire bron heeft tegenover het persbureau Interfax verklaard dat de moslimrebellen Goedermes hebben verlaten om zich in de bergen voor te bereiden op een tegenoffensief ,,dat de balans op korte termijn zal doen omslaan''. Vooralsnog hebben de Russische strijdkrachten echter de overhand, en lijkt het slechts een kwestie van dagen voordat het beleg van Grozny compleet is.

Terwijl minister Igor Ivanov van Buitenlandse Zaken een aanbod van de OVSE afsloeg om te bemiddelen in het conflict, viel maarschalk Igor Sergejev, de Russische minister van Defensie, in ongekend felle bewoordingen uit tegen het Westen. In onvervalste Koude Oorlog-terminologie beschuldigde hij de Verenigde Staten ervan de conflicten op de Kaukasus constant smeulende te houden, ,,om zodoende Rusland te verzwakken en volledige controle over de regio te verkrijgen''.

In het koor van critici die zich afvragen waarom het Kremlin zo'n overdosis aan geweld inzet tegen enkele duizenden ,,islamitische terroristen'' heeft zich vrijdag ook secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties gevoegd. Het Russische opperbevel sluit zich totaal af voor ,,zulke vormen van buitenlandse inmenging''. Generaal Valeri Manilov heeft verklaard dat het gezag van Moskou nog voor het einde van het jaar in heel Tsjetsjenië kan worden hersteld. De legerleiding eist daarbij de vrije hand, en heeft gedreigd met aftreden indien het Kremlin alsnog tot onderhandelingen besluit.

Premier Vladimir Poetin, het brein achter de oorlog, is uitgegroeid tot de meest geliefde politicus van Rusland. Het is zijn ambitie om volgend jaar president Jeltsin op te volgen, die hem drie maanden geleden als zijn kroonprins heeft gepresenteerd. Zijn strijd in Tsjetsjenië tegen ,,zonde en wetteloosheid'' kreeg vrijdag expliciet de zegen van patriarch Aleksej II van de Russisch orthodoxe kerk.

    • Frank Westerman