ROND 17 NOVEMBER IS HET WEER WACHTEN OP EEN LEONIDENSTORM

Er is weer groeiende onrust onder meteorenwaarnemers omdat komende week het maximum van de Leoniden wordt verwacht. Deze meteoren verschijnen elk jaar rond 17 november uit de richting van het sterrenbeeld Leeuw (waaraan ze hun naam ontlenen) en worden – net als andere meteoren – veroorzaakt door stofjes en gruisdeeltjes die kometen in hun baan achterlaten. In dit geval is dat komeet Tempel-Tuttle, die in 32 tot 33 jaar in een baan tussen die van de aarde en Uranus om de zon draait. Telkens wanneer de aarde de baan van deze komeet kruist, veroorzaken de hoog in de dampkring opgloeiende en verdampende deeltjes vurige sporen aan de nachtelijke hemel.

Normaliter zijn rond het maximum slechts 10 tot 20 Leoniden per uur te zien, maar om de 32 of 33 jaar kan het aantal sterk toenemen. Dan doorkruist de aarde het deel van de komeetbaan waar zich de komeet zèlf bevindt en waar dus het meeste stof zit. Tijdens zulke passages kunnen soms honderden tot tienduizenden Leoniden per uur worden gezien. Doordat het stof echter niet gelijkmatig langs de komeetbaan is verspreid, maar geconcentreerd is in strengen of banden die we niet kunnen zien, is nooit precies te voorspellen in welk jaar de grootste opleving zal plaatsvinden (ook dit jaar lopen de voorspellingen daarom sterk uiteen). Bovendien moet tijdens het maximum het sterrenbeeld Leeuw aan de nachtelijke hemel staan.

Dit jaar wordt het maximum van de Leoniden verwacht in de vroege ochtend van 18 november, zo tussen 3 en 5 uur. Dat is zeer gunstig voor waarnemers in West-Europa, want in die uren staat het sterrenbeeld Leeuw vrij hoog boven de zuidoostelijke horizon. Bij onbewolkt weer – en afwezigheid van stadslicht – zullen er zeker Leoniden zijn te zien. Fanatieke waarnemers doen er verstandig aan om ook in de nacht ervoor (en erna) naar de hemel te kijken, omdat de Leoniden vaak verrassingen in petto hebben. Zo waren er vorig jaar 16 uur vóór de voorspelde piek vele vuurbollen te zien die afkomstig waren van een tot dan toe onbekende streng van deeltjes.

(George Beekman)

    • George Beekman