DE COMMENTATOR ZAL NIETS VERZWIJGEN

Jacco Eltingh mist de tenniswereld niet. Hij is er voor het eerst sinds jaren niet bij als volgende week wordt getennist om de wereldtitel in het dubbelspel. Zijn vroegere partner Paul Haarhuis, met wie hij vorig jaar kampioen werd, speelt nu samen met Jared Palmer. ,,Ik merkte onlangs in Stuttgart dat alle spelers een masker dragen, ik kan nu altijd mezelf zijn.''

Het was een vreemde gewaarwording voor Jacco Eltingh in de hem zo bekende spelerslounge van het tennistoernooi in Stuttgart rond te lopen als commentator voor Eurosport. Een jaar na zijn afscheid als wereldkampioen in het dubbelspel kon de inmiddels 29-jarige zakenman – op zijn visitekaartje staat deftig product-management en media consultancy vermeld – alle rituelen wel dromen. Eltingh dineerde in Stuttgart met Richard Krajicek en constateerde tot zijn opluchting dat hij zich niet met zijn voormalige partner Paul Haarhuis hoefde voor te bereiden op een dubbelspel in de late avonduren, ergens weggestopt op baan 2. ,,Daar had ik namelijk de grootste hekel aan.''

Maar Eltingh zag vooral dat hij jarenlang in een gekunstelde wereld had geleefd. ,,Alle spelers hebben een schild opgetrokken om zich tegen het monotone leven van de tennisprof te wapenen.'' Het had hem zelf altijd moeite gekost een pose aan te nemen. ,,Maar ik begrijp die afstandelijke houding van de spelers wel. Je moet oppassen niet te veel van jezelf prijs te geven. Een uur later staat je gesprekspartner weer tegenover je op de baan om je te vermoorden.''

Volgens Eltingh is een tennisprof gedwongen zich voor een groot deel van de buitenwereld af te sluiten. ,,Hij draagt een masker en fluistert zichzelf dagelijks in dat hij de beste is, zo creëert hij een positieve attitude. Ik mis dat leven niet. Ik had altijd al veel interesses buiten de sport. Ik vond het wel heerlijk in Stuttgart weer eens met Haarhuis te kunnen trainen. Lekker die bal een ros geven, weer intensief met je lijf bezig zijn.''

Die intensiteit heeft het Nederlandse dubbel extra allure gegeven, is zijn vaste overtuiging. ,,Dat verleden krijgt Haarhuis met geen enkele partner meer terug'', meent Eltingh. Zo bezeten als het trio Haarhuis, Eltingh en coach Alex Reijnders elke dag aan het werk was, zo zakelijk is nu de relatie tussen de 33-jarige Brabander en zijn vijf jaar jongere Amerikaan Jared Palmer. Vorig jaar kwam op het WK een einde aan een roemrucht dubbel, dat alle hoofdprijzen uit het tennis op zijn naam had geschreven. Volgende week spelen Haarhuis en Palmer in Hartford voor het laatst samen, maar favoriet voor de wereldtitel zijn ze niet.

Toch zegt het Eltingh niets dat Haarhuis en Palmer slechts de zevende plaats op de Road to Hartford bezetten. ,,Ik ben niet onder de indruk van het huidige niveau'', zegt Eltingh. ,,De Indiërs Bhupati en Paes steken ver boven de rest uit, al hebben die twee met blessures geworsteld en schijnen ze mot met elkaar te hebben. De andere dubbels onderscheiden zich nauwelijks van elkaar, daar lig ik niet wakker van. De Woodies hebben in een flinke dip gezeten, het schijnt dat ze de concurrentie van Paul en mij hebben gemist. Björkman en Byron Black speelden geniaal in Stuttgart. Maar ik denk dat niemand een wedstrijd zo kan analyseren als Haarhuis en ik vroeger.''

Een dubbel is vooral het complement van twee karakters, stelt Eltingh. ,,Haarhuis en Palmer denken allebei defensief. Ze tonen pas agressie als ze geslagen zijn. Ik was altijd naïef positief, in een dubbel moet je jezelf een beetje voor de gek houden. Ik blufte graag. Dan zei ik tegen Paul: `als ik één keer een return maak, pakken we die jongens'. Dan geloofde hij het nog ook. Wij hadden ook het voordeel dat ik mijn servicegames relatief makkelijk won. Haarhuis en Palmer zijn kwetsbaar bij hun opslag. Als ze te veel tweede services moeten slaan, komen ze in de problemen.''

Coach Alex Reijnders erkent dat hij wel eens heimwee heeft naar de tijden met Eltingh. ,,Zoals Paul en Jacco elkaar konden opzwepen tijdens een training! Zelfs een renpaard kon dat tempo niet volhouden. Ik zie een sparringpartner van Haarhuis nu nog wel eens na twintig minuten naar adem happen. Maar het is geen eerlijke vergelijking. De combinatie tussen Haarhuis en Patrick Galbraith was tot mislukken gedoemd. Galbraith had zijn beste tijd gehad. Je kon merken dat zijn tegenstanders geen respect meer voor hem hadden. Palmer staat gelukkig open voor mijn adviezen. Maar zoals Haarhuis en Eltingh hun sport benaderden, dat was uniek.''

Volgende week neemt de 33-jarige Haarhuis wederom afscheid van een dubbelpartner. Eltingh kan er de ironie wel van inzien. ,,Ik weet zeker dat Paul nog één keer de wereldtitel wil veroveren, want het zou wel eens zijn laatste grote toernooi kunnen zijn'', veronderstelt Eltingh. ,,In januari wordt Haarhuis voor de tweede keer vader, daarna wil hij minder gaan reizen en slechts af en toe een toernooi spelen. Daarom gaat Palmer ook op zoek naar een nieuwe partner. In het enkelspel is het sowieso gedaan met Haarhuis. Maar misschien stopt Paul wel definitief als hij in Hartford nog één keer scoort.''

Echt verbaasd is Eltingh niet, als hij hoort dat Haarhuis voor volgend jaar al een principe-overeenkomst heeft bereikt met de Australische dubbelspecialist Sandon Stolle, de zoon van de voormalige Wimbledon-kampioen Fred Stolle. ,,Paul is nog steeds bezeten van tennis'', weet Eltingh. ,,Ik was diep onder de indruk van de prestatie van dammer Ton Sijbrands, die tijdens een blindsimultaan de stellingen in twintig partijen tegelijk kon onthouden. Haarhuis heeft ook een fotografisch geheugen. Hij kan een wedstrijd punt voor punt naspelen. Tom Kempers is nog erger, hij kent zelfs al mijn partijen uit zijn hoofd.''

Mensen bekleden een prominentere plaats in het geheugen van Eltingh. Een jaar na zijn vertrek uit het circuit wandelt hij in gedachten moeiteloos langs alle toernooien. ,,Als ik mijn ogen sluit, zie ik hoe Haarhuis en Palmer in Hartford arriveren, door welke mensen ze worden opgehaald, in welke hotelkamer ze zitten en met welk gezicht Paul zich aan het ontbijt meldt als hij slecht geslapen heeft.''

Lachend vertelt Eltingh dat hij Haarhuis al heeft voorgesteld zich in te schrijven voor het veteranen-circuit mits de Association Tennis Professionals (ATP) de regels aanpast. ,,Ik vroeg hem of hij al bereid was de 30-plus Tour te spelen. Toen werd Paul kwaad. Als je toch wilt spelen, kunnen we net zo goed het normale circuit afwerken'', riep hij.

Eltingh maakte slechts een grapje. Alleen als commentator voor Eurosport bezoekt hij nog toernooien en hij neemt geen blad voor zijn mond. Eltingh sprak laatst met tv-collega Erik Breukink over het dilemma van de insider die te veel weet. ,,Ik zou nooit als Breukink om de hete brij heen kunnen draaien als ik weet dat een gedrogeerde wielrenner op kop rijdt'', zegt Eltingh. ,,Hoe kun je nu zwijgen over competitievervalsing? Als ik weet dat we naar een tennisser kijken die doping heeft gebruikt, zal ik dat melden.''

Maar Eltingh bezweert dat hem dat nog niet is overkomen. ,,Ik heb wel eens mijn twijfels gehad over de Tsjechische tennisser Slava Dosedel'', vertelt hij. ,,Die jongen is vaak vijf maanden weg en komt dan weer ijzersterk terug. Maar het helpt hem niet zijn ranking te verbeteren door zo weinig te spelen. Bovendien krijg je van doping geen betere backhand. Stimulerende middelen kunnen wel het herstel bevorderen. Ik ben ervan overtuigd dat Petr Korda geen nandrolon heeft geslikt om beter te gaan spelen, maar om sneller van zijn rugblessure te herstellen. Natuurlijk had hij meteen geschorst moeten worden.''

Enkele jaren geleden was Eltingh op het graveltoernooi van Monte Carlo getuige van de wonderbaarlijke wederopstanding van Thomas Muster. Na zijn partij in de halve finales werd de voormalige kampioen van Roland Garros met uitputtingsverschijnselen naar de kleedkamer gedragen, een dag later sloeg hij Boris Becker van de baan. Eltingh: ,,Toen dacht ik ook: `dit kan niet'. Tot ik zelf een keer aan het infuus moest. Ik kreeg tijdens de US Open last van kramp over mijn hele lichaam. Via een infuus kreeg ik natrium en calcium toegediend en twee uur later voelde ik me weer kiplekker voor het dubbelspel. Maar ik had niets onoirbaars gedaan.''

Eltingh ergerde zich dus wezenloos aan de onbewezen verdachtmakingen van Jim Courier aan het adres van de Spaanse tennissers. ,,Dan denk ik: `Courier heeft zeker verstand van deze materie'. Haarhuis riep destijds ook maar wat over een speler die hem op oneigenlijke gronden ATP-punten afhandig had gemaakt, omdat hij doping zou hebben gebruikt. Ik noem dat een kippige uitspraak, oordelen zonder te weten waar je over praat. Ik blijf er bij dat tennis een te complex spel is om alleen met doping beter te kunnen presteren.''

Als co-commentator richt Eltingh zich dan ook op zaken waarover hij wél kan oordelen. ,,Ik zal Krajicek niet afvallen omdat hij heeft afgezegd voor de Davis Cup'', legt Eltingh uit. ,,Ik heb vier jaar geleden voor het duel met Nieuw Zeeland in dezelfde situatie gezeten, toen koos ik ook voor mezelf. De jongens willen Richard er ook niet bij hebben als hij geen zin heeft. Maar ze weten heus wel dat het Nederlandse team niet zonder hem kan. De bondscoach moet met Krajicek voor elke wedstrijd goede afspraken maken. Richard is een gevoelsmens, je moet de juiste snaar bij hem raken.''

Op Eurosport vindt Eltingh nog niet altijd de juiste toon. ,,Ik heb al een reprimande gekregen van de directie, omdat ik soms te vrijpostig ben'', zegt hij lachend. ,,Mijn collega vroeg zich tijdens een partij van Karol Kucera af waarom niemand bij zijn coach Miloslav Mecir in de spelersbox zat. `Dat weet ik wel', antwoordde ik. Mecir heeft namelijk de meest verschrikkelijke lichaamsgeur die je kunt bedenken, daar ga je niet voor je lol naast zitten. Ze vonden bij Eurosport dat ik moest oppassen met dergelijke uitspraken.''

Eltingh heeft als commentator baat bij zijn vakkennis. ,,Toen Martina Hingis tijdens de finale op Roland Garros tegen Steffi Graf plotseling naar de andere kant van de baan liep, riep ik meteen dat het haar een strafpunt zou kosten. Ik weet zeker dat de commentatoren van de NOS dat niet hebben gesignaleerd. Tijdens de finale van het dubbelspel op Wimbledon voorspelde ik al na één set dat Haarhuis en Palmer nooit konden winnen van Bhupati en Paes, omdat hun returns te zwak waren. Voor de zekerheid ga ik na afloop wel altijd even luisteren naar de spelers om te horen of ik gelijk had.''

En grijnzend: ,,Haarhuis heeft mazzel dat ik zijn partijen op het WK in Hartford alleen op Teletekst zal volgen. Ik pretendeer soms dat ik het heel druk heb. Maar dan staan er drie kruizen in mijn agenda en speel ik boswachtertje in mijn eigen tuin.''

    • Robèrt Misset