Beladen botsing tussen twee volkeren

Engeland en Schotland strijden vandaag en woensdag om een plaats voor het Europees kampioenschap van volgend jaar. De grootste risicowedstrijden van het jaar zijn een botsing tussen twee volkeren.

Prinses Anne, de zus van de Britse kroonprins Charles, is vaak in Schotland. Zo zoekt het koningshuis een tegenwicht voor de middelpuntvliedende krachten die dezer dagen aan het Verenigd Koninkrijk rukken. Misschien is het omdat de Princess Royal meer met paarden heeft, in elk geval heeft ze de monarchie niet geholpen door de voetbalwedstrijd Schotland-Engeland die vandaag in Glasgow wordt gehouden ,,alleen maar een spelletje'' te noemen. Het gaat niet ,,om wie er wint, maar alleen om zo goed mogelijk je best doen'', zei Anne deze week.

Engelse Britten en Schotse Britten mogen veel gemeen hebben, inbegrepen hun passie voor het voetbal dat ze hebben uitgevonden, maar niet tijdens de wedstrijd der wedstrijden. Sterker nog, volgens de Schotse romanschrijver Irvine Welsh (Trainspotting) is de wedstrijd zelf het minst interessante deel van de ontmoeting tussen ,,een middelmatig Engels team en een slecht Schots team'', zei hij gisteren in The Guardian. In werkelijkheid botsen hier twee volkeren.

Op de radio, in de etalage van elk wedkantoor en in elk reclameblok op de televisie wordt al dagen de trom geroffeld. Twee vlaggen – het wit-blauwe Andreaskruis van de Schotten en het rood-witte kruis van de Engelse schutspatroon Sint Joris – wapperen op elke voorpagina. Het Europees kampioenschap van volgend jaar, waarvoor beide ploegen in aanmerking komen, is nog heel ver weg.

Dit is een gevecht op en om eigen bodem, dat The Battle of Britain heet. Supporters worden routineus `een leger' genoemd. En de partijen bestempelen elkaar als the auld enemy, een verwijzing naar de bloedige fusie van Schotland en Engeland tot het Verenigd Koninkrijk. De Schotten claimen verlekkerd het voetballen te hebben uitgevonden toen ze de afgehakte kop van een Engelsman in 1314 over het slagveld van Bannockburn schopten. En veel Engelsen zouden een overwinning in stadion Hampden Park in Glasgow beschouwen als een zoete wraak voor de huidige Schotse pogingen zich los te weken uit de Unie. Dat die unie nooit helemaal een feit is geworden, blijkt trouwens uit het feit dat de Schotten een nationaal elftal hebben.

Maar de meeste historie rond deze wedstrijd is toch voetbalhistorie. Zoals de gemiste strafschop die Schotland in de groepswedstrijd van het Europees kampioenschap van 1996 een kans op een gelijkspel ontnam. Of de 0-0 uit 1987 toen Charlie Nicholas van zes meter afstand tegen de lat van het Engelse doel schoot. En natuurlijk de 2-0 overwinning van Schotland in 1977 in het Engelse stadion Wembley, waar Schotse fans de doelen afbraken en grasplaggen uit het veld mee naar huis namen.Dat de Schotten er vanmiddag opnieuw in kunnen slagen het patroon van Engelse overwinningen te doorbreken, is twijfelachtig. De bookies tippen het team van Kevin Keegan als favoriet, maar de Engelse coach heeft gezegd ,,veel respect'' te hebben voor de Schotse ploeg. Daar heeft hij reden toe, want zijn Schotse tegenhanger Craig Brown heeft een gedegen reputatie. Van de 37 wedstrijden won hij er 21 en verloor hij er niet meer dan zeven. Sommige managers van het Engelse team zouden blozen van deze statistiek.

Onder Browns leiding brachten de Schotten het in 1998 tot het wereldkampioenschap voetbal in Frankrijk, waar ze overigens net als de Engelsen voortijdig werden uitgeschakeld. Zeker, Brown heeft geen Alan Shearer, geen Michael Owen, geen Graham Le Saux en geen David Beckham tot zijn beschikking. Maar hij is een meester in het omsmeden van middelmatige spelers tot geoliede onderdelen van een meer-dan-middelmatig team, zei Andy Roxburgh, technisch-directeur van de UEFA en Browns voorganger als Schotse coach. Zo denkt Brown er zelf ook over. ,,In Schotland zeggen we altijd dat het team beter is dan de som van de onderdelen'', vertelde hij in een interview met het voetbaltijdschrift Match. ,,We spelen altijd beter als we de underdogs zijn.''

Zulke schoten voor de boeg horen bij de psychologische oorlogvoering die de `enige wedstrijd die er toe doet' traditioneel omgeeft. Politiemachten aan twee zijden van muur van Hadrianus proberen al weken te voorkomen dat het in Hampden Park en volgende week woensdag op Wembley tot een echte oorlog komt. Hoewel de Schots-geruite supporters anders dan de Engelse fans in het buitenland een vreedzame reputatie hebben opgebouwd, zouden ze voor deze wedstrijd opnieuw de messen slijpen. Letterlijk. Glasgowse hooligans van de gevaarlijkste categorie, traditioneel verdeeld in katholieke Celtic- en protestantse Rangers-aanhangers, zouden hun eigen vetes tijdelijk hebben bijgelegd en aanvalsplannen voorbereiden voor een veldslag in Londen. Engelse fans, deels neo-nazi's, zouden vandaag hetzelfde willen.

De telefonische kaartjesverkopers voor de grootste risicowedstrijd van het jaar hadden strenge instructies Schotse accenten te weren voor de wedstrijd in Londen. Maar dat die eerste verdedigingslinie heeft gewerkt is onwaarschijnlijk. Een deel van de boekingen verliep per voice-computer en die luistert minder scherp naar aye en och. Bovendien zouden veel Schotse fans via mafiose sluiproutes alsnog aan zitplaatsen zijn gekomen. Eén ding is zeker: het zal vanmiddag niet alleen rood en blauw zien van de landenshirts, maar ook citroengeel van de veiligheidskleding van de agenten. Eén Schotse krant leek deze week de oproep van prinses Anne te herhalen om sportiviteit voorrang te geven. Maar het bleef een poging. ,,Het kan ons niet schelen als we verliezen'', schreef The Daily Record. ,,Het zou alleen jammer zijn als het van Engeland is.''

De wedstrijd Schotland-Engeland heeft een primeur en is vanmiddag rechtstreeks te volgen op Internet. (www.skysport.co.uk)

    • Hans Steketee