Meer dan dertig doden na instorting flatgebouw

Nadat rond het middaguur dertig dodelijke slachtoffers waren geborgen, slinkt de hoop dat er nog overlevenden worden gevonden onder de puinhopen van flat in de Zuid-Italiaanse stad Foggia die woensdagnacht is ingestort. Er zou nog een veertigtal mensen onder het puin liggen.

Uit voorzorg heeft de burgemeester van de stad een aangrenzende, identieke flat van vijf verdiepingen laten ontruimen. Hij wil ook alle gebouwen in de stad die uit dezelfde periode stammen, laten controleren. Een eerste onderzoek van het cement van de ingestorte flat heeft uitgewezen dat hierin veel te veel zand is verwerkt, waardoor de dragende gedeeltes minder sterk waren dan zou moeten.

De precieze oorzaak van de ramp is nog onduidelijk. Er zijn verschillende hypotheses. Zware regenval kan zand onder het gebouw hebben weggeslagen. De fundamenten of de dragende pilaren waren mogelijk niet sterk genoeg. In de ondergrondse garage zijn dragende pilaren versmald om auto's beter door te laten. Feit is dat de bewoners al eerder hadden geklaagd over verdachte scheuren.

Getuigen hebben verteld dat het gebouw om iets over drie 's nachts een paar minuten stond te schudden voordat het inzakte als een pudding. De beheerder, die in de buurt woont, was gealarmeerd door een gezin op de eerste verdieping dat wakker was geworden van het gekraak en naar buiten was gerend. Hij vertelde dat hij meteen was gekomen. ,,Ik stond op alle bellen te drukken om de bewoners te waarschuwen,'' vertelde de man, Luigi Lacontana. ,,Toen deed ik een stap achteruit, in de verwachting dat ik iemand bij een raam zou zien. Ik keek op en zag hoe heel het gebouw in elkaar klapte. Ik heb geen enkele klap gehoord, alleen het gebouw gezien dat inzakte als een kaartenhuis.''

Met honden en speciale sondes met microfoons eraan wordt nog gezocht naar mogelijke overlevenden. Volgens de brandweer zijn nog zeker drie dagen nodig om alles te doorzoeken. Het moeilijkste gedeelte komt nog, omdat het grootste deel van het gebouw in elkaar is geperst in de ondergrondse ruimte waar de garages waren.

Het openbaar ministerie van Foggia is begonnen met een strafrechtelijk onderzoek. Vooralsnog is dat tegen onbekenden gericht, maar justitie wil onderzoeken of deze ramp bepaalde mensen aan te rekenen valt, bijvoorbeeld aan de aannemer of bouwinspecteur.

Nadat gisteravond nog een man van 25 jaar levend onder het puin vandaan werd gehaald, werden er vannacht en vanmorgen tot aan het middaguur alleen maar doden gevonden. Het kabinet heeft de noodtoestand afgekondigd voor het gebied, een maatregel met voornamelijk bureaucratische effecten die de hulpverlening moet vereenvoudigen.

De ramp heeft de aandacht gevestigd op het feit dat in Italië, vooral in het zuiden van het land, vaak de hand is gelicht met bouwvoorschriften en dat de controle op naleving ervan veel te wensen overlaat. Volgens het statistisch bureau Censis zijn meer dan 3,5 miljoen gebouwen gevaarlijk. Bij ruim een derde komt dat omdat ze oud zijn, maar twee derde vertoont technische gebreken, aldus het rapport. De Associatie van Italiaanse architecten vindt dat eigenlijk alle 25 miljoen woonhuizen in het land moeten worden onderzocht.

Op termijn wil het kabinet dat laten gebeuren. Er lag al een wetsvoorstel in het parlement om voor ieder huis een certificaat in te stellen dat te vergelijken valt met het onderhoudsboekje van een auto. Deze plannen zullen nu versneld worden ingevoerd voor huizen in de risicosfeer. De minister van Openbare Werken, Micheli, heeft subsidie beloofd aan eigenaren die hun woning willen versterken.

    • Marc Leijendekker