Nederland hoopt dat fiscaal beraad verzandt

Nederland oogst in Brussel een storm van kritiek en afgunst op zijn aantrekkelijke belastingklimaat voor multinationals. Coördinatie van fiscale regelingen in EU-verband kan maar beter uitblijven, vindt Den Haag.

Nederland rekent erop dat Europese onderhandelingen over coördinatie van belastingen op niets uitlopen. Daardoor hoopt Nederland volgens diplomaten dat het niet komt tot een serieuze discussie binnen de Europese Unie over de aanvaardbaarheid van Nederlandse belastingregelingen voor internationale ondernemingen.

Een werkgroep onder leiding van de Britse staatssecretaris van Financiën Primarolo heeft negen van zulke gunstige Nederlandse regelingen voor internationale ondernemingen als ,,oneerlijke concurrentie'' bestempeld. Nederlandse vertegenwoordigers in de werkgroep konden deze kwalificatie niet tegenhouden. Nederland staat daardoor bovenaan de ranglijst van de lidstaten die door middel van belastingmaatregelen ,,oneerlijk'' zouden concurreren bij het aantrekken van ondernemingen.

Sindsdien schreeuwen staatssecretaris van Financiën Vermeend, minister Zalm en Nederlandse diplomaten moord en brand over de oneerlijkheid van de werkgroep Primarolo. Die zou er alleen op uit zijn geweest kleine lidstaten te benadelen. De werkgroep is indertijd opgericht om te onderzoeken in hoeverre EU-lidstaten oneerlijke belastingregelingen hanteren, nadat Duitsland en Frankrijk zich hierover hadden beklaagd. Aanvankelijk lag vooral een Iers tarief voor vennootschapsbelasting van twaalf procent onder vuur.

Primarolo c.s. verzamelden klachten van lidstaten over elkaar. Toen Nederland steeds meer kritiek kreeg, besloot staatssecretaris Vermeend tot een frontale aanval. Hij liet een internationaal accountantsbureau een Europees onderzoek instellen naar mogelijk oneerlijke belastingpraktijken. Het resultaat was een steekwagen vol rapporten over regelingen van andere lidstaten. Frankrijk reageerde gestoken op deze agressieve Nederlandse benadering.

Nu dit alles niet heeft geholpen, hoopt Nederland dat de discussie over de Nederlandse belastingregelingen verzandt. Dat is mogelijk door de afwijzing van Groot-Brittannië en Luxemburg afgelopen maandag van een EU- regeling voor belasting op rente over spaartegoeden. De meeste lidstaten zijn slechts bereid over een totaal belastingpakket een akkoord te sluiten. Als overeenstemming over de belasting op rente over spaartegoeden uitblijft, wil Nederland ook niet praten over ,,oneerlijke belasting'' voor ondernemingen.

Nederland speelt hierbij de zwarte piet naar Groot-Brittannië, dat het onaanvaardbaar vindt om euro-obligaties onder een regeling voor belasting op rente-inkomsten te laten vallen. Luxemburg verbergt zich half achter de rug van de Britse spelbreker. Luxemburg stelt bij belasting op rente over spaartegoeden voor andere lidstaten onaanvaardbare eisen en verlangt bovendien dat beleggingsfondsen van zo'n regeling worden uitgesloten. Nederland had tot voor kort veel kritiek op Luxemburg, omdat het zou verdienen aan Nederlandse spaarders die met geheime Luxemburgse bankrekeningen de Nederlandse belastingen ontduiken. Maar sinds Nederland door de werkgroep Primarolo onder vuur is genomen, is de Nederlandse houding omgeslagen. Er is alle begrip ontstaan voor Groot-Brittannië en Luxemburg, die bij een Europese belastingregeling hun positie als financieel centrum voor een belangrijk deel aan Zwitserland zouden moeten afstaan.

De al enkele jaren durende onderhandelingen over coördinatie van belastingen worden door Nederlandse diplomaten nu beschreven als een zaak die nooit enig kans op succes had. Ze gaan ervan uit dat de Europese regeringsleiders, die in december tijdens de top van Helsinki geconfronteerd worden met het onvermogen van de EU-ministers van Financiën om overeenstemming te bereiken, de zaak op de lange baan zullen schuiven.

    • Ben van der Velden