Hoogleraren laken besluitvorming tweede Maasvlakte

De besluitvorming rond de aanleg van een Tweede Maasvlakte bij Rotterdam dreigt plaats te vinden op verkeerde gronden. Niet alleen is er geen goed beeld van de kosten van deze miljardeninvestering in nieuw havengebied, ook is niet duidelijk wat de baten zijn noch of de opbrengsten opwegen tegen de kosten. Bovendien staat nog lang niet vast dat de Rotterdamse haven wel zoveel extra grond nodig heeft. Die felle kritiek uiten de professoren J. Muntendam, D. Wolfson en A. van der Zwan in een brief aan minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat.

De drie wetenschappers zijn nauw betrokken bij de gedachtenvorming binnen het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR). Deze projectorganisatie onderzoekt voor het kabinet op welke manier het toekomstige ruimtetekort van de Rotterdamse haven moet worden opgelost. Daarbij zijn drie opties uitgangspunt geweest: betere benutting van het bestaande havengebied (`inbreiding'), gebruik maken van havengebieden in Zuidwest-Nederland en uitbreiding van het haventerrein bij Rotterdam (een tweede Maasvlakte).

Half juni werd duidelijk dat het kabinet de uitbreiding van havengebied in Zeeland en bij Moerdijk geen reële optie meer vindt. Muntendam, Wolfson en Van der Zwan tonen zich hierover in hun brief uiterst gepikeerd. Volgens de wetenschappers is het nog veel te vroeg om de mogelijkheid van extra havengebied in Zuidwest-Nederland uit te sluiten. Uit studies blijkt volgens hen juist dat deze optie voor verschillende sectoren een aantrekkelijke vestigingsplaats kan zijn. In combinatie met een betere benutting van het bestaande havengebied in Rotterdam kan het ruimteprobleem van Rotterdam in ieder geval tijdelijk worden opgelost.

Bij de milieubeweging is men blij met de kritiek. De milieu-organisaties hebben zich de laatste jaren steeds sterk gemaakt voor een gedegen onderzoek naar alternatieven voor een tweede Maasvlakte. Dit voorjaar hebben tien organisaties, samen actief onder de naam ConSept, al bij Netelenbos gevraagd om een contra-expertise van een aantal prognoses die nu dienen als basis voor de besluitvorming. Tot nu toe zonder resultaat. ,,Uit de brief van de referenten blijkt wel dat er geen echte dialoog wordt gevoerd'', zegt Arno Steekelenburg, woordvoerder van ConSept in een eerste reactie.

De drie briefschrijvers dringen er bij minister Netelenbos op aan om snel een analyse te laten maken van de kosten en baten van alle opties. Die analyse is al toegezegd, maar dreigt er volgens de wetenschappers bij in te schieten. Zo'n analyse is belangrijk, stellen zij, omdat in de tot nu toe verrichte studies naar de mogelijkheid van een tweede Maasvlakte over veel kosten wordt heengestapt, terwijl tegelijkertijd de opbrengsten nog lang niet duidelijk zijn. ,,Het staat op voorhand geenszins vast dat een KBA (kosten-batenanalyse, red.) zal aantonen dat de balans positief uitpakt. Te meer niet aangezien de aanleg en ingebruikneming van een Tweede Maasvlakte naast financiële ook andere offers met zich mee zullen brengen'', staat in de brief aan Netelenbos.

Ook als alleen naar direct toe te rekenen kosten voor de Tweede Maasvlakte wordt gekeken is het verschil met de opbrengsten al aanzienlijk, zo rekenen de wetenschappers voor. Eerder is door de projectgroep PMR aangegeven dat 500 hectare landaanwinning twee miljard gulden kost, exclusief BTW, grondkosten, kosten voor de zeebodem, additionele kosten leefomgeving, natuur en eventuele compensatie. Dat komt neer op 400 gulden per vierkante meter, tegenover een verwachte huuropbrengst van rond de tien gulden.

WOLFSON: pagina 16

    • Marcella Breedeveld