Fiscus niet zorgvuldig met gegevens

Medewerkers van de Belastingdienst hebben te makkelijk toegang tot vertrouwelijke gegevens van belastingbetalers. De vertrouwelijke behandeling ervan komt door het ontbreken van centraal toezicht in het geding.

Ook spreken belastingdienstmedewerkers elkaar niet genoeg aan op de verantwoordelijkheden. Dat staat in een rapport van de Algemene Rekenkamer over de Belastingdienst.

Aanleiding voor het rapport was een incident bij de Belastingdienst Utrecht in juli dit jaar. Daarbij bleek dat een medewerker vertrouwelijke gegevens van belastingbetalers had doorgespeeld aan een incassobureau.

Staatssecretaris Vermeend (Financiën) heeft daarop de Rekenkamer verzocht een onderzoek te doen naar de cultuur bij de Belastingdienst. De Rekenkamer heeft vier afdelingen van de Belastingdienst onderzocht.

Uit het onderzoek van de Rekenkamer blijkt dat het incident in Utrecht niet op zichzelf staat. De cultuur binnen de dienst is er een waarbij mensen elkaar niet op verantwoordelijkheden wijzen en overtredingen van de beveiligingsregels niet worden gemeld aan de leidinggevenden. Ook hebben sommige medewerkers, ondanks de meldingsplicht, niet-geregistreerde functies naast hun werk waardoor het risico van belangenverstrengeling aanwezig is.

De reorganisatie die de Belastingdienst de afgelopen jaren heeft ingezet is volgens de Rekenkamer te ver doorgeschoten. ,,Aanscherping van beveiligingsregels en intensivering van het integriteitsbeleid (...) hebben in de praktijk echter nog onvoldoende effect gesorteerd.'' De verdeling van verantwoordelijkheden is onduidelijk en de interne controle op het beheer van de gegevens en de beveiliging daarvan vertoont een achterstand, aldus de Rekenkamer.

In plaats van het `need-to-know'-beginsel te hanteren – waarbij iedere medewerker van de Belastingdienst alleen toegang heeft tot die gegevens die hij voor zijn werk nodig heeft – kan nagenoeg iedere medewerker kennis nemen van alle gegevens van alle belastingplichtigen in Nederland. De Rekenkamer stelt voor de controle onder de medewerkers te vergroten en hun slechts beperkt toegang te geven tot de gegevens.

Staatssecretaris Vermeend zegt blij te zijn met het rapport. Hij zegde toe alle aanbevelingen van de Rekenkamer over te nemen. Hij onderstreept echter dat de medewerkers een eigen verantwoordelijkheid hebben.