Duitsland

Grenswandelen

Het noordelijke Frankenwald is omgeven door grenzen. Tussen Thüringen, de A 9, Kronach en Kulmbach strekken zich 100.000 vierkante meter heuvels uit en temidden van bossen en velden zijn hier en daar nog resten van de prikkeldraadversperringen, mijnenvelden en muren te zien die veertig jaren lang de DDR van de Bondsrepubliek af moesten schermen. De mannen en vrouwen van de eens zo gehate grenspolitie doen het nu goed als gidsen. Zij kennen elke steen en elk verborgen paadje en weten de spannendste vluchtverhalen te vertellen. Voor onverschrokken grenswandelaars zijn zij te huur bij de Tourist-Information Frankenwald, Aldolf-Kolping-Strasse 1 in Kronach. Inl 00-499261/601517.

Ostalgia in de film

Tien jaar geleden viel de Muur en sommigen denken nostalgisch terug aan de goede oude DDR. Ook in de bioscoop heeft het Oosten cultstatus verworven. De muffe truttigheid van Erich Honeckers Stasi-landje komt vooral tot z'n recht in Sonnenallee, regie Leander Haussmann, en in Sebastian Petersons Helden wie wir. Thomas Brussig, een jonge bestsellerschrijver uit het voormalige Oost-Berlijn, leverde voor beide films de scenario's. Volgens Brussig viel de Muur niet door Gorbatsjov maar door de ziekelijk verstijfde penis van de sullige Klaus Uhltzscht. De films zijn te zien in Berlijn (00-493032608612 of 00-4930754040) en in vele andere Duitse steden.

Keulse galeries

Als u toch in Keulen bent voor de kunstbeurs Art Cologne (t/m 14 nov) kunt u meteen een rondwandeling maken langs Keulse galeries. Een kopie van Albrecht Altdorfers Alexanderschlacht hangt bij Gabriele Rivet. Slechts één detail wijkt af van het origineel. Een koning en een arme soldaat in de vechtende massa dragen het brilletje van de opdrachtgever, de pianist Christan Zacharias: zo verbeeldt Sumi Maro, Japan 1954, de strijd van de kunstenaar met zichzelf. (T/m 23 dec; 00-49221319254). Drie grote vitrines bij Johnen & Schöttle staan vol met werk van Jeff Wall. Dag in dag uit fotografeerde de in 1946 geboren Canadees het Barcelona Paviljoen van architect Mies van der Rohe. Hij gooide de digitale plaatjes door elkaar en gaf de kleuren magische accenten. (T/m 4 dec; 00-49221310270). Afrikaanse beelden beheersen de zalen van Galerie Berndt. Ook eenvoudige gebruiksvoorwerpen, zoals een stoel (3000 mark) maken een sculpturale indruk. Schilderijen van in Afrika geïnteresseerde westerlingen, zoals Tàpies en Baselitz, vullen de expositie aan. (T/m 31 dec; 00-492212574831).

En verder

Käthe Kollwitz - das Bild der Frau t/m 5 dec in Museum Schloss Moyland, Bedburg-Hau 00-4928269510-0; Ferdinand Hodler-retrospectief t/m 19 dec in het Von der Heydt-Museum, Wuppertal 00-4920256310231; tekeningen en aquarellen van de New-Yorks-Napolitaanse kunstenaar Francesco Clemente t/m 9 jan in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 00-492118381-0; op-art-schilderijen van Bridget Riley t/m 9 jan in de Kunstverein, Düsseldorf 00-49211327023; Velázquez, Rubens und Lorrain - Kunst am Spanischen Hofs Philipps IV t/m 23 jan in de Kunst- und Ausstellungshalle, Bonn 00-49228234154 (fax).