`Besluit moet zorgvuldiger'

Milieuverenigingen zetten al maanden vraagtekens bij de kwaliteit van de onderzoeken die als basis dienen voor de aanleg van een Tweede Maasvlakte bij Rotterdam. Zij worden daarin bijgevallen door drie wetenschappers, die een verontruste brief hebben gestuurd aan minister Netenbos (Verkeer).

Eén ding wil professor D. Wolfson van te voren duidelijk stellen. De kritische brief over de besluitvorming rond de Tweede Maasvlakte bij Rotterdam, die hij samen met zijn collega's A. van der Zwan en J. Muntendam aan minister Netelenbos (Verkeer) heeft gestuurd, is niet door hem in de openbaarheid gebracht. ,,We hadden juist met z'n drieën afgesproken dat we dat niet zouden doen'', zei Wolfson, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lid van de Eerste Kamer voor de Partij van de Arbeid, gisteravond over de telefoon. Zijn collega Van der Zwan reageerde eerder afgemeten: ,,Onze brief spreekt voor zich. Daar zit geen woord Frans bij. Verder wens ik geen commentaar te geven.''

Meneer Wolfson, de brief die u aan minister Netelenbos heeft gestuurd, is gedateerd op 22 september. Heeft u al een reactie gekregen?

,,Nee. althans, een reactie heeft mij nog niet bereikt.

,,Op de brief zelf wil ik niet ingaan, dat is een zaak tussen ons en minister Netelenbos. Wel wil ik iets zeggen over onze rol bij het proces. Wij zijn gevraagd als referenten. Wij hebben dus duidelijk niet de rol van adviseur. Onze rol is een oordeel te geven over de kwaliteit van het materiaal waarop de besluitvorming wordt gebaseerd. Daarbij gaat het om drie opties om te voorzien in toekomstig ruimtegebrek voor de Rotterdamse haven: inbreiding (benutten van bestaand havengebied, red.), uitbreiding van havengebied in Zuidwest-Nederland of uitbreiding door grondaanwinning – een Tweede Maasvlakte. De bedoeling was dat al die opties meegenomen worden in een kosten-batenanalyse, waarbij alle effecten worden meegewogen. Bij het doorrekenen kom je vanzelf op de vraag: `Is dit de beste oplossing?''

In de brief aan Netelenbos schrijven Wolfson, Van der Zwan en Muntendam: ,,Het heeft ons als referenten, die juist zijn aangetrokken om de gekozen werkwijze en advisering binnen het project PMR (Project Mainportontwikkeling Rotterdam, red.) op hun wetenschappelijke verantwoordelijkheid te bewaken, pijnlijk getroffen om uit de kranten te moeten vernemen dat de regering besloten heeft de optie Zuidwest-Nederland niet langer in beschouwing te willen nemen.''

Zit daar voor u de pijn?

,,Wij waren verbaasd dat één optie, gebruik maken van de mogelijkheden in Zuidwest-Nederland (Terneuzen en Vlissingen, red.), al van te voren is afgewezen omdat er wat ons betreft nog niet voldoende materiaal aanwezig is om die beslissing te rechtvaardigen. Het wel of niet aanleggen van een Tweede Maasvlakte is een belangrijk besluit. Dergelijke besluiten moeten zorgvuldig worden voorbereid. We willen niet de indruk wekken dat we tegen de Tweede Maasvlakte zijn. Het gaat ons niet om de uiteindelijke beslissing, maar om de kwaliteit van het besluit.''

In een bijlage van uw brief zet u de kosten voor landaanwinning van ten minste 400 gulden per vierkante meter af tegen te verwachten huuropbrengsten van 10 gulden. Wie dat verschil bekijkt, denkt toch onmiddellijk dat die Tweede Maasvlakte er maar niet moet komen?

,,Zo eenvoudig ligt dat natuurlijk niet. Bij dit soort projecten gaat het om bouwen voor de toekomst. Als daarbij een écart (afwijking, red.) optreedt dat ten laste komt van de overheid, moet dat worden afgewogen tegen de positieve welvaartseffecten. Het gaat om de gevolgen voor de hele maatschappij.''

Staat de discussie over de besluitvorming rond de Tweede Maasvlakte op zichzelf of is er een verband met de langdurige discussies die rond andere infrastructuurprojecten worden gevoerd?

,,We hebben in Nederland heel lang geen publieke werken ondernomen. Nu komen er opeens een heleboel dingen over ons heen, zoals Schiphol, de Betuwelijn, de Hogesnelheidstrein, de Tweede Maasvlakte. Het gaat om vreselijk moeilijke vraagstukken, waarbij we ervoor moeten waken dat de intellectuele opbouw in orde is. Doordat we zolang geen grote werken hebben gehad, zijn we het een beetje verleerd om over zulke dingen na te denken. De expertise is gewoon wat weggezakt.''

    • Marcella Breedeveld