Topbasketbal blijft een illusie

Temidden van intriges en gekibbel doet de Nederlandse Basketball Top opnieuw een poging de nationale ploeg op de rails te zetten. ,,Maar we moeten de Nederlandse ploeg voorlopig vergeten en ons richten op de jeugd.''

Ruim twee jaar geleden lanceerde de Nederlandse Basketbalbond (NBB) een gedurfd programma om de basketbalsport te professionaliseren. De stichting Nederlandse Basketball Top (NBT) kreeg de nationale ploegen (mannen, vrouwen en rolstoelers) in beheer en de financiële ruggesteun van hoofdsponsor IBM en NOC*NSF moest de Nederlandse ploeg een toppositie in Europa verschaffen. Maar resultaten bleven uit.

Inmiddels is IBM teleurgesteld afgehaakt en heeft bondscoach Van Kersschaever het veld moeten ruimen voor parttimer Bob Gonnen. Niettemin zijn de toch al hoog gegrepen doelstellingen verder opgeschroefd. Het Nederlands team moet zich plaatsen voor de eindronde van het EK van 2001 en de Spelen van 2004 in Athene.

,,Een aanslag op je intelligentie'', noemt clubcoach Ton Boot de plannen van de NBT. ,,Die belachelijke doelstellingen zijn bedoeld om sponsors te strikken. Maar de NBT vergeet dat je moet presteren voor je kunt verdienen.''

Eind november beginnen de kwalificatiewedstrijden voor het EK voor mannenteams. Nederland, dat de begroting na het opstappen van IBM danig zag krimpen, speelt tegen Israel, Bosnië, Zweden, Bulgarije en Finland. Henk Reekers, voorzitter van de Federatie Eredivisie Basketbal (FEB), heeft weinig vertrouwen in een goede afloop: ,,De nationale ploeg heeft twee jaar lang alle ruimte gekregen, maar dat heeft niets opgeleverd. Waarom zou het nu beter gaan? Het budget is teruggeschroefd, op goed geluk worden spelers aangetrokken, maar er is geen geld voor een fulltime trainer. Zet een ander type coach neer en de NBT denkt alle problemen te hebben opgelost. Dat moet nog maar blijken. Het is niet reëel om hooggespannen verwachtingen te hebben.''

De prestaties van het nationale team waren vóór de professionalisering niet slechter dan nu, terwijl de huidige spelersgroep toch duidelijk meer kwaliteiten heeft. Ergens moet iets fout zijn gegaan. ,,Het Nederlandse basketbal bevindt zich al vijftien jaar in een neerwaartse spiraal'', stelt de weinige optimistische Boot. ,,Dat komt vooral door het ontbreken van een structureel jeugdbeleid. De spelers die naar het buitenland vertrekken, zijn geen Europese toppers. Dat moet je er wel van zien te maken. We moeten de Nederlandse ploeg dan ook voorlopig vergeten en ons richten op de jeugd.''

Volgens Reekers wordt ook de kwaliteit van de spelers uit het buitenland zwaar overschat. ,,Het heeft geen zin basketballers aan te trekken die bij hun eigen club niet aan spelen toekomen of die slechts één wedstrijd meedoen met het nationale team. Bovendien, echte toppers kan de bond niet betalen. We moeten naar een ploeg met spelers van een iets lager niveau die wel regelmatig met elkaar kunnen trainen.''

Het samen trainen van internationals blijft voorlopig een illusie, want de FEB heeft vlak voor de EK-kwalificatieduels een volledige competitieronde ingeroosterd. ,,Van een goede voorbereiding is geen sprake'', weet ook teammanager Jan de Vroom (NBT). ,,In Nederland loopt het competitieschema tot de laatste dag door. Er wordt geen rekening gehouden met het nationale team omdat er persoonlijke conflicten bestaan. Zo gaan wij met topsport om. Het gaat kennelijk niet om de sport, maar om de persoontjes.''

Het wil maar niet vlotten tussen de NBT en de FEB, het samenwerkingsverband tussen de clubs in de Nederlandse eredivisie voor mannen. Aanleiding van het gekibbel is de komst van clubtrainer Gonnen (Den Helder) als parttime bondscoach. ,,Tegen alle afspraken in'', reageert Reekers geterg. ,,De NBB had ons verzekerd dat de aanstelling van een nieuwe bondscoach in goed overleg zou plaatsvinden. Ineens was Gonnen er en de NBB kon vreemd genoeg geen verklaring geven.''

Peter Notten, directeur van de NBB, is zich van geen kwaad bewust: ,,We hebben de mening van de clubs steeds gerespecteerd, maar de tijden zijn veranderd. Bijna alle landen hebben nu een clubtrainer als bondscoach.''

Het Nederlandse basketbalteam dreigt de dupe te worden van het conflict tussen de FEB en de NBT. Alle betrokkenen beseffen dat zij niet eeuwig als kemphanen tegenover elkaar kunnen blijven staan. Dus moeten de partijen op korte termijn een en ander uit gaan spreken. ,,De FEB wilde wel praten'', zegt Reekers. ,,Eind oktober zou een gesprek plaatsvinden, maar de NBT meldde zich af. Ik vermoed dat ze eerst willen praten met de NBB. Het botert nu eenmaal niet tussen de NBB en de NBT.''

Jos Smulders van de NBT reageert: ,,De directie van de NBT is bereid om met de FEB en de NBB te praten, ook al is er door de FEB op de man gespeeld. Ook de clubs zijn gebaat bij goede prestaties van de Nederlandse ploeg. Dat besef is kennelijk nog niet doorgedrongen. Nu lijkt het alsof buitenlandse clubs met de indeling van de competitie meer rekening houden met de nationale ploeg dan de Nederlandse clubs. Dat zou je moeten kunnen bespreken, maar dan moet de FEB niet achter elke boom een gevaar zien.''

    • Annemarie van der Tuijn