Herdenking

In de voormalige Staatsbank van de DDR, vlak achter Unter den Linden, luisterde ik gisteravond naar het `officiële concert van de 9de november', met `lievelingsmuziek van Helmut Kohl en Erich Honecker'.

Het gebouw was vervallen en leeg, op één zaal na. Daar traden op: een blaaskapel van oudere heren – `I did it my way' –, de Berliner Schalmeienexpress – pittige DDR-marsen – en een strijkkwartet met een compositie voor het jubileum van een bruinkoolmijn.

Het publiek, voornamelijk jongeren, studenten en kunstenaars, luisterde ernstig, met een mengeling van gruwel en nostalgie. Een grammofoon werd gestart, met het lied: `Ein Augenblick der Ewigkeit', een tophit uit het DDR-radioprogramma `Stunde der Melodie'. `Lieve mijnheer Honecker, nog bedankt voor de mooie muziek die wij dertig jaar dankzij u konden horen.' In de oude bankzaal waren de bogen met ruwe bakstenen dichtgemetseld, waar de arbeiderskunst had gehangen zaten grote gaten, de regendruppels knalden door het dak op het plafond. Buiten werd het grote feest bekwaam geregisseerd: de Brandenburger Tor in een hemel van tv-lichten, op elke straathoek drie politiewagens en daartussen de Berlijners, bier drinkend en voornamelijk zwijgend.

Later liep ik, ik weet niet waarom, naar het kinderspeelplaatsje vlakbij het Adlon Hotel. Er was niemand. Ik ging er op een bankje zitten. De lucht schalde van de popmuziek, links de felle lichten van de nieuwe Potsdamer Platz, daarna, rechts, het vuurwerk. En onder het gras en het klimrek lag, vergeten, de bunker, waar in 1945 alles eindigde en opnieuw begon.

    • Geert Mak