Harold and Maude

Voetstappen klinken op de trap. Een hand strijkt een lucifer af, zwarte kaarsen beginnen te branden. Glimmende schoenen stappen op een kruk. Na een korte, heftige beweging bengelen ze ineens in de lucht: hier pleegt iemand zelfmoord. Het is een jongen, bijna een kind nog. De vijftienjarige Harold, een van de titelhelden van de film Harold and Maude. Deze Amerikaanse film is een geweldige cult movie. Schitterend is in beeld gebracht hoe het leven eigenlijk niets anders dan een spel is, een flirt met de dood.

Harold met haar dat ver over zijn voorhoofd hangt, grote onschuldige ogen, ziet er beschaafd uit. Hij heeft een afwijking: hij houdt van begrafenissen en alles wat met de dood te maken heeft. Een psychiater raadt hem aan precies te doen wat hij wil, want zijn moeder wordt gek van al die zelfmoordscènes. Met doorgesneden hals treft ze hem aan in bad. ,,I love funerals'', is zijn diepste overtuiging.

Regisseur Hal Ashby maakte Harold and Maude op een verhaal van Colin Higgins. Cat Stevens zingt bij het openings- en slotbeeld met zijn altijd wat onvast klinkende, gevoelige stem. Maude, gespeeld door Ruth Gordon, is uiteindelijk de oudere vrouw die Harolds funerale obsessie deelt. Ze leeft in een woonwagen en haar grootste hartstocht geldt het rondracen met auto's. Ze is tachtig jaar. Samen belijden ze een soort zwarte religie. Harold geniet van huilende vrouwen aan een kist, van zwarte kledij en paraplu's, van de stichtelijke woorden gesproken door een geestelijke bij iemands ontzielde lichaam. Ze hebben veel plezier samen. Dat is het aantrekkelijke van de film. De jongere jongen en de vrouw bezitten een ongetemde vitaliteit. Zij negeert stoptekens van de politie wanneer ze veel te hard heeft gereden, ze hebben aanstekelijke gesprekken in haar mobil home.

Dat hardrijden van Maude is een intrigerend aspect van de film. Het is symbolisch, alsof de dood haar op de hielen zit. Dat gebeurt ook; ze wordt ongeneeslijk ziek, of eerder: Harold beeldt zich dat in. Zijn fantasie is er morbide genoeg voor. Dat is de eerste keer dat Harold ontroering toont, afscheid van haar nemend in het ziekenhuis. Hij scheurt zijn Jaguar E-type naar een hoge rots. Ineens staat hijzelf op die hoge rots, levend, dansend op de muziek van Cat Stevens. ,,If you want to live high, live high; if you want to be free, be free.'' Zo zorgeloos kan de dood ook zijn. Het is ondanks alle zwartheid een heerlijk opmonterende film.

Harold and Maude (Hal Ashby, VS, 1971), Net5, 22.30-24.00u.

    • Kester Freriks