Geld speelt grote rol in gasdebat

De NAM houdt een miljardenclaim achter de hand in het debat over de winning van Waddengas.

Geen van de partijen spreekt er al openlijk over, maar op de achtergrond van de verhitte debatten over het al dan niet winnen van aardgas onder de Waddenzee speelt het geld nadrukkelijk een rol.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) onderstreept echter dat ze er nogvanuit gaat dat ze niet met schadeclaims hoeft te dreigen omdat het kabinet en de Tweede Kamer nog wel ,,tot rede'' zullen komen. ,,Er is immers helemaal geen schade aan de natuur in het gebied'', aldus NAM-woordvoerder F. Duut. ,,Het is een raadsel waar al die politici die schade vandaan halen.'' Hij wijst erop dat er de afgelopen decennia al honderden miljarden kubieke meters gas onder het Waddenzeegebied zijn weggehaald zonder kwalijke gevolgen voor de natuur. Wel trad er hier en daar een lichte bodemdaling op, bij voorbeeld op Ameland, van maximaal 20 centimeter.

Bij de nu zo omstreden winning vanaf de plaatsen Paesens, Moddergat en Lauwersoog zou het om twintig miljard kubieke meter gaan. Het kabinet besloot vrijdag de winning door de NAM daar toe te staan als er geen bodemdaling optreedt die het karakter van het gebied blijvend aantast. Nieuwe proefboringen in het gebied zijn echter niet meer toegestaan.

Duut zegt dat er tot dusverre helemaal niet is gedreigd aan het adres van het kabinet met claims. ,,Dat is een ultieme optie.'' Mochten kabinet en Kamer alle gaswinning en proefboringen echter verbieden, dan ontstaat er een nieuwe situatie. ,,Dan wordt het een miljardenclaim'', meent de NAM.

De belangen die er voor de NAM en de overheid op het spel staan zijn aanzienlijk. De bescheiden velden bij Paesens, Moddergat en Lauwersoog zouden zo'n 2,86 miljard gulden opbrengen, waarvan de staat twee miljard gulden zou ontvangen op grond van de verdeelsleutel overheid – 70 procent, NAM – 30 procent. Op termijn zou er mogelijk veel meer onder de Waddenzee zijn te winnen.

Premier Kok hield zich vrijdag bij de presentatie van het compromisvoorstel van het kabinet op de vlakte over de financiële gevolgen hiervan, al gaf hij toe dat het kabinet wel had stilgestaan bij eventuele schadeclaims.

Binnen de PvdA, die zeer worstelt met het gasvraagstuk, opperen sommigen, onder wie het Kamerlid Witteveen, dat Kok voor dit compromis heeft gekozen uit vrees voor schadeclaims van de NAM. Anderen menen dat Kok dit slechts als een `schaamlap' gebruikt om het fundamentele meningsverschil over deze kwestie met coalitiepartner VVD te verhullen. De VVD is voor gaswinning.

Duut zegt echter dat hij het zeer zou betreuren als Kok en het kabinet eventuele schadeclaims als argument zouden hanteren voor het kabinetsstandpunt.

BRIEF KABINET www.nrc.nl/DenHaag