Een `veilige' route naar zwart werken in Israel

De net-geopende `veilige corridor' voor de Palestijnen tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever is voor veel Palestijnen een nieuwe weg naar illegaal werk in israel.

De schilder Salah Daoud hangt moedeloos tegen een taxi aan de Palestijnse kant van Tarkumiya. Dat is de Israelische controlepost langs de pas geopende `veilige corridor' die Palestijnen een eerste directe verbinding tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever biedt, als ze tenminste beschikken over een magneetpas. ,,Drie dagen geleden kwam ik met de bus uit Gaza (door Israel) naar Hebron'', zegt hij. ,,Ik wil in Israel werken maar bij de Israelische grenspost hier zeggen ze dat ik met mijn magneetpas alleen naar Gaza kan terugkeren.'' Maar Salah Daoud peinst er niet over zich door de bureaucratische bemoeienissen van de Israeliërs te laten afschrikken. ,,Ik moet werken om mijn vrouw en kinderen in Gaza te eten te geven'', zegt hij. Na drie dagen is hij achter een verrassend simpele manier gekomen om de Israelische veiligheidsbureaucratie aan zijn laars kan lappen en toch op de Israelische zwarte arbeidsmarkt werk kan zoeken. ,,Vanavond ga ik naar Hebron terug. Ik slaap daar bij vrienden. Morgenochtend om vijf uur ben ik hier weer. Dan loop ik zoals honderden anderen uit Hebron gewoon een paar honderd meter van de Israelische controlepost door de heuvels Israel binnen'', zegt hij.

Ahmed Abu Abed (39) echtgenoot van twee vrouwen en vader van elf kinderen, uit het Palestijnse dorp Idna nabij Tarkumiya loopt onopgemerkt langs de Israelische soldaten. Hij zegt dat het Israels politiek is om werkzoekende Palestijnen uit Hebron bij het krieken van de dag ongestoord door de velden Israel binnen te laten gaan. ,,Dat is goed voor de vrede, vinden de Israeliërs'', zegt hij. Een paar honderd meter verder op Israelisch gebied worden de Palestijnen opgehaald door Israelische aannemers die gewoontegetrouw uit zijn op goedkope arbeidskrachten. Een Israelische soldaat die vijf jaar geleden uit Azerbaidzjan naar Israel emigreerde, beaamt dit. Met zijn arm wijst hij naar de heuvels waar 's ochtends de grote Palestijnse trek naar Israel begint.

De `veilige corridor' — weg 35 op de Israelische kaart — is voor veel mannen uit Gaza een weg geworden naar zwart werk in Israel. Volgens Palestijnse bronnen hebben tot nu toe 10.000 Palestijnen in Gaza een magneetpas aangevraagd. Vierduizend Palestijnen kregen nul op het rekest. De metselaar Abdul Salem Sawalga betaalde aan een Palestijnse bemiddelaar bij de grenspost Erez, op de Israelisch-Palestijnse grens in Gaza, 200 shekel (honderd gulden) om in het bezit te komen van de zo begeerde magneetpas. De nominale prijs is tien shekel. Corruptie heeft de prijs vele malen opgedreven, blijkt uit gesprekken met Palestijnen uit Gaza bij de controlepost Tarkumiya. Abdul Salam Sawalga heeft echter niet het gevoel te zijn opgelicht. ,,Ik kreeg er toch twee nachten onderdak voor nabij Erez en de maaltijden'', zegt hij. ,,Ik was daardoor 's ochtends een van de eersten in de rij voor de kaart.'' Ook hij zal proberen Israel binnen te lopen.

Plotseling is er aan de Palestijnse kant van de controlepost onder de Palestijnse taxichauffeurs enige opwinding. ,,Daar komt de bus uit Gaza'', zegt iemand. ,,Ieder uur komt er een. Voor ons is dat werk aan de winkel'', zegt een van de chauffeurs. Rustig stappen de mannen — vrouwen zijn er niet bij — met lichte handbagage uit de bus. Gedrild staan ze binnen een paar minuten in een lange rij in het gelid voor het loket van de Israelische controlepost. Met het geweer losjes om de schouder zit de soldaat uit Azerbaidzjan op een blok beton voor het loket. ,,Wie een magneetpas heeft, is veilig'', zegt hij. De soldaat schuift de pasjes plus een doorreispapier door het loket. De snelle computer doet de rest. ,,Natuurlijk is het fijn uit de gevangenis Gaza andere lucht in te ademenen'', zegt een opvallend lange jonge man. ,,Ik ga naar vrienden in Hebron. We worden wel door de Israeliërs als kinderen behandeld. Dat is ergerlijk.'' Een ander zegt naar zijn restaurant in Tulkarem te gaan. Binnen een half uur is de stoet de controlepost gepasseerd. De gele taxi's stuiven met hun passagiers weg naar alle delen van de Westelijke Jordaanoever.

De `veilige corridor' is een tweebaansweg die slingerend door de heuvels naar Tarkumiya, ten oosten van de stad Kiryat Gat, de eigenschappen heeft van een dodenweg. Twaalfhonderd Palestijnen en 300 Palestijnse vrachtwagens mogen dagelijks van de `veilige corridor' gebruikmaken. De weg van Gaza naar Tarkumiya, waarover tot Kiryat Gat ook druk Israelisch verkeer gaat, is daar nauwelijks op berekend. Zwaar beladen Palestijnse vrachtauo's scheuren in beide richtingen door de bochten. De gele taxi-busjes en taxi's letten evenmin op de maximumsnelheid. Regelmatig rijden er Israelische militaire patrouilles in hun jeeps met blauwe zwaailichten. Als ze niet rijden staan ze in groepjes aan weerskanten van de weg.

De Israelische soldaten letten niet op Fadel Asafra (37) uit Gaza, die hulpeloos naast zijn Peugeot 405 uit het jaar 1969 — ,,een fantastische auto'' — met zijn armen staat te zwaaien. ,,Ik sta hier al drie uur met motorpech'', zegt hij. ,,Het duurt lang voordat mijn vriend uit Hebron toestemming krijgt de controlepost te passeren om me weg te slepen.'' Met zijn mobiele telefoon vroeg hij diens hulp. Omdat de Israeliërs zo op veiligheid staan, is het opemrkelijk dat ze niet de moeite nemen om na te gaan wat deze Palestijn langs de weg uitspookt.

Na de moeilijke onderhandelingen die aan de opening van de veilige corridor voorafgingen, is deze verbindingsweg tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever in korte tijd al een weinig opwindende realiteit geworden. Eigenaren van winkels bij benzinestations langs de weg zouden het betreuren als premier Barak bij zijn plan zou blijven om de weg om veiligheidsreden over een viaduct of door een tunnel te leiden. ,,De omzet is dankzij de Palestijnen wat gestegen'', zegt de verkoopster achter de kassa van een kleine supermarkt langs de weg. ,,Ik hoop dat het nog beter wordt.''

    • Salomon Bouman