75 JAAR NCRV

In de buurt van het Drentse dorp Oosterhesselen ligt een bos. En door dat bos loopt een laan die de Willy van Hemert-laan heet. Tijdens de onthulling van het naambordje viel de naamgever bijna flauw. ,,Zo ijdel ben ik'', schreef hij jaren later in zijn memoires.

Willy van Hemert heeft zijn laan te danken aan het succes van de dramaserie Bartje die hij in 1972 maakte op basis van de gelijknamige streekroman van Anne de Vries. Eerder schreef en regisseerde hij andere hoogtepunten uit de NCRV-historie: het in de kassen van het Westland gesitueerde opvolgingsdrama De glazen Stad, en de Amsterdamse volksvertelling De kleine Waarheid, waarin Willeke Alberti een miljoenenpubliek menig traantje deed wegpinken. Maar het stugge boerendrama van Bartje, met de geur van klontenpap en plaggenhutten, was nog het meest NCRV van allemaal. De serie leverde zelfs een gevleugelde zinsnede op, die al snel een eigen leven ging leiden: ,,Ik bid niet voor bruune boon'n!'' De historische woorden werden aan de karige eettafel, onder de doordringende blikken van een zorgelijke moeder en een godvrezende vader, uitgesproken door de kleine Jan Krol die de titelrol speelde. Hij was een oprechte amateur, net als alle anderen. Van Hemert zocht – en vond – de opperste authenticiteit. Voor de boerin die de moederrol vertolkte, was er nauwelijks verschil tussen fictie en werkelijkheid. ,,Als ze 's ochtends in het huisje kwam'', schreef Van Hemert, ,,begon ze de boel op te ruimen, zand op de vloer te strooien, brood te snijden, de kinderen te bemoederen...''

In dit door en door Hollandse plattelandsdrama voelde de NCRV zich bij uitstek thuis, al was de maker zich zeer bewust van de beperkingen. ,,Ach, ik weet het wel'', schreef hij, ,,het zijn allemaal recht-toe-recht-aan-karakters in een eenvoudig vanuit het hart geschreven verhaal''. Voor zijn toenmalige werkgever was dit echter een ideaal soort televisie. En heel wat populairder dan recente series als Zwarte Sneeuw en Zebra. ,,Wij als NCRV willen meer familiaal drama maken, voor een breed publiek van een goede kwaliteit'', zegt dramaturge Suzanne Kunzeler in het jubileumboek. Willy van Hemert wist destijds precies hoe dat moest.

(Tekst Henk van Gelder, Foto Kippa)

    • Henk van Gelder