Grieks `tribunaal' veroordeelt Clinton

Bill Clinton brengt aanstaande zaterdag een tweedaags bezoek aan Athene, maar de Grieken hebben hun oordeel over de Amerikaanse president al klaar.

Het `volkstribunaal' tegen president Clinton is gisteravond op het centrale Plein van de Grondwet in Athene ondanks de regen doorgegaan. Het was georganiseerd door 137 Griekse toneelspelers. ,,Alleen een zondvloed kan ons verdrijven'', riep Kostas Kazakos, die de voorzitter van het gerechtshof uitbeeldde. Het proces richtte zich mede tegen alle leiders die de NAVO-bombardementen op Joegoslavië hadden gesteund, inclusief premier Kok.

Enkele duizenden woonden het proces bij en onderbraken de procedure met spreekkoren `Clinton, moordenaar van de Balkan' en `Amerikanen, moordenaars van volken'. De acteur die voor verdediger speelde en `voorzitter' Kazakos een `pro-Servische opstelling' verweet, veroorzaakte lachsalvo's. Het vonnis luidde dat alle beklaagden schuldig werden bevonden, en dat ze ,,aan de verontwaardiging der volkeren en aan het oordeel der geschiedenis'' werden uitgeleverd.

Daarna kwam het meer essentiële deel van de betoging. Een inmiddels toegenomen groep mensen – de regen was opgehouden – waarvan communisten het leeuwendeel vormden, trok naar de Amerikaanse ambassade om daar het vonnis te overhandigen. Bij het zwaar beschermde gebouw kwam het niet tot incidenten, hoewel de menigte nog lang kreten bleef slaken. Het was een voorproefje van wat er later deze week gaat gebeuren, en vooral zaterdag, de dag dat Clinton en zijn echtgenote, dochter en schoonmoeder aankomen. Er zijn voor die middag drie grote protestbetogingen georganiseerd – de eenheid bij links is ver te zoeken – die alle bij de ambassade zullen samenkomen.

De Griekse regering heeft laten weten, de protestmarsen tot aan de ambassade te zullen toestaan. Van Amerikaanse zijde zijn hiertegen bezwaren geuit, en gisteren liepen geruchten dat het bezoek om deze reden zou worden afgelast. Er hadden al twee kleine terroristische aanslagen op Amerikaanse doelen plaatsgevonden. Het gebouw van de Grieks-Amerikaanse Unie, in het centrum, werd onder het wakend oog van de politie beschoten door een nieuwe organisatie, `Anti-Kapitalistische Actie'.

Maar het leewendeel van de speculaties gaat uit naar de oudste en meest beruchte organisatie, de `Zeventiende November', die al sinds 1975 opereert en 22 slachtoffers heeft gemaakt, onder wie vier Amerikanen. Twee dagen voor het bezoek van president Bush in 1992 kwam zij ook in actie, overigens met een aanslag op een Turkse diplomaat. De laatste tijd laat zij weinig van zich horen.

Een artikel in de Washington Post heeft vorige week olie gegooid op het vuur van de moeizame Grieks-Amerikaanse betrekkingen. Het suggereerde dat er connecties moesten bestaan tussen de Zeventiende November en de socialistische regeringspartij, die zouden dateren uit de periode van de kolonelsdictatuur, toen op 17 november de opstand op de politechniche hogeschool tot een hoogtepunt kwam, de datum waarnaar ook de terroristische beweging is genoemd. Een voormalige hoge ambtenaar van het Griekse ministerie van Orde wordt in het artikel geciteerd met de opmerking: ,,Als de Griekse regeringen de Zeventiende November wilden oprollen, dan was dit al gebeurd.''

Zowel de Amerikaanse regeringswoordvoerder als de Amerikaanse ambassadeur in Athene, Burns, heeft zich van de publicatie gedistantieerd, maar men kan zich hier niet aan de indruk onttrekken dat zij van boven is geïnspireerd, al was het alleen om de kwestie van de terreur tot hoofdmoot van de besprekingen in Athene te maken. Waarschijnlijk komt het van Amerikaanse zijde ook tot een hernieuwde waarschuwing aan Amerikaanse toeristen, extra op te passen tijdens het bezoek dat al voor de Kosovo-acties was geprojecteerd. Clinton doet Griekenland aan op weg naar de topconferentie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, die begin volgende week in Istanbul wordt gehouden. Daarna volgt een bezoek aan Turkije.

Achtduizend Griekse politiemannen en een ongekend aantal Amerikaanse veiligheidsfunctionarissen zijn nu al bezig, de stad en vooral het vliegveld, uit te kammen. De Amerikanen hebben, tot grote verontwaardiging van het Griekse publiek, zowel het presidentiële paleis als de ambtswoning van de premier geïnspecteerd.

Zowel programma als agenda van het bezoek wordt geheim gehouden. Zeker is dat Clinton het parlement niet zal toespreken, maar zich rechtstreeks tot de Grieken zal richten in een toespraak in het Concertgebouw, op honderd passen van de ambassade. Het idee dat hij deze toespraak zou houden op de Pnyx – de heuvel waar in de oudheid `de democratie werd geboren' – heeft men laten varen.

    • F.G. van Hasselt