De Vink vecht voor carrière

Lodewijk de Vink is het lijdend voorwerp in het grootste vijandige overnamegevecht ooit. De in Nederland geboren bestuursvoorzitter van het Amerikaanse farmaceutische concern Warner-Lambert moet zich verdedigen tegen een vijandig bod van meer dan 160 miljard gulden.

Lodewijk de Vink stapte gistermiddag om vier uur precies in de helikopter voor de vlucht van een kwartier naar New York, de eerste etappe in de drie belangrijkste dagen van zijn carrière. Als hij faalt is hij over een paar maanden zijn baan kwijt. Als hij succes heeft is hij over anderhalf jaar bestuursvoorzitter van het grootste farmaceutische concern ter wereld.

De topman van Warner-Lambert vertrok van het hoofdkantoor in New Jersey naar Manhattan om zijn fusieplannen toe te lichten aan de beslissers op Wall Street, de analisten (de verkopers) en beleggers zoals de grote pensioenfondsen (de kopers) van de aandelen. Die maken de komende maanden de keuze. Mag Warner-Lambert, zoals het bedrijf wil, fuseren met American Home Products? Of krijgt het vijandige bod van concurrent Pfizer de voorkeur?

In Nederland zijn vijandige overnames vrijwel onmogelijk door stevig verankerde juridische beschermingswallen, in de VS zijn dergelijke constructies verboden en beslist de aandeelhouder, de eigenaar van het bedrijf. Daarom vliegt De Vink vandaag door naar Boston en Atlanta, morgen naar Chicago en San Francisco. ,,Allemaal mensen die beslissen over honderden miljoenen dollars,'' zei De Vink gisteren in een interview. Vanaf donderdag, zo zijn de regels, moet hij 30 dagen zwijgen.

Het zijn hectische dagen vertelde De Vink gisteren op zijn werkkamer in Morris Plains, New Jersey, in een eenvoudig laag gebouw omringd door weelderige bossen. Rechts boven zijn bureau hangt een grote Karel Appel uit zijn eigen collectie, links twee Franse impressionisten uit de collectie van het bedrijf. De Vink, 54 jaar oud, zoon van een gynaecoloog en opgegroeid in Amsterdam, vertrok na zijn studie aan Nijenrode naar het buitenland. Hij woont al bijna 20 jaar in de VS en is genaturaliseerd tot Amerikaan. ,,Mijn moeder zou zich omdraaien in het graf als ze het wist.'' Maar naturalisatie was een `sine qua non'. Sinds het Lockheed-schandaal in de jaren zeventig, is het voor buitenlanders verboden om actief te lobbyen in Washington, terwijl dat ongeveer dagelijks werk is voor een bestuurder in de streng gereguleerde farmaceutische industrie.

Hij denkt inmiddels Amerikaans. Hij schaamt zich bijvoorbeeld niet voor zijn optierechten die zijn opgelopen tot ver boven de 300 miljoen gulden, ongeveer het tienvoudige van de best betaalde topman in het Nederlandse bedrijfsleven. ,,Ik ken de discussie in Nederland. Hoe kan iemand zoveel waard zijn voor een bedrijf? Maar de optierechten zijn eenvoudigweg het gevolg van de waardevermeerdering van het bedrijf. Toen ik hier kwam werken was dit bedrijf vier miljard dollar waard, nu 70 miljard''.

Toch kan hij het huidige, buitengewoon Amerikaanse duel waarin hij verzeild is geraakt nog niet waarderen. Wat een hoogtepunt in zijn carrière had moeten worden is ontaard in een keihard overnamegevecht. Afgelopen donderdag werd de fusie aangekondigd, maar kort daarna tijdens een live-interview op CNN, kwam de schok. ,,In mijn ooghoeken zag ik plotseling mijn mensen heen en weer rennen. En meteen kwam de vraag van de interviewer: `Meneer De Vink, we krijgen net het bericht dat Pfizer een vijandig bod van 86 miljard dollar heeft uitgebracht op uw bedrijf.'

Hij heeft het weekeinde weinig geslapen. Want het gevecht werd meteen persoonlijk. Volgens Pfizer zou De Vink hebben gekozen voor American Home, omdat hij daar over anderhalf jaar de baas kan worden, terwijl bij Pfizer al vaststaat wie de huidige topman gaat opvolgen. Hij zou Pfizer, dat ook een vriendelijk bod had willen doen, aan het lijntje hebben gehouden. De Vink stelde, zo was de beschuldiging, zijn persoonlijke belang boven dat van de aandeelhouders.

,,Een onwaarschijnlijk grove belediging'' zei De Vink. ,,Ik heb mijn commissarissen, allemaal topmannen van bedrijven uit de top 100 in de VS, van het begin tot het einde volledig op de hoogte gehouden, ook van alle details van de gesprekken met Pfizer. Natuurlijk heb ik Pfizer gevraagd naar de toekomst. Niet naar mijn positie, maar naar de positie van mijn bedrijfsteam. We hebben bovendien de strategisch juiste keuze gemaakt, speciaal voor de aandeelhouders. Pfizer gebruikt nu trucs van de straat om onze plannen te verhinderen. Heel kwalijk, dat doe je niet met je partner.''

Het gevecht draait voor een groot deel om Lipitor, een medicijn tegen cholesterol, dat hard op weg is om het best verkochte medicijn ooit te worden. Dit jaar is de omzet van Lipitor, dat twee jaar geleden op de markt kwam, al ongeveer 7 miljard gulden. Dat bedrag kan volgens analisten oplopen tot 20 miljard gulden per jaar. Het is een medicijn van Warner-Lambert, maar de marketing en verkoop wordt gedeeld met Pfizer.

,,Het succes van Lipitor is tegelijkertijd ons grootste probleem,'' vertelde De Vink. ,,Hoe beter Lipitor verkoopt hoe moeilijker het wordt om die inkomsten te vervangen als het patent afloopt.'' Hij is al een jaar bezig, samen met consultants van McKinsey, om het probleem op te lossen. ,,We moesten iets doen.'' Parels rijgen door kleine overnames zou te lang duren. Vandaar de keuze voor een fusie met American Home, de concurrent met de beste `pijplijn' vol nieuwe, of bijna goedgekeurde, medicijnen. Terwijl Pfizer, bekend van de potentiepil Viagra juist in dezelfde positie verkeert als Warner-Lambert.

Inmiddels is de koers van Pfizer zo ver gedaald dat zijn bod in aandelen gisteravond geen 86 miljard dollar maar `slechts' 74 miljard dollar waard was. Toch is dat nog steeds vier miljard meer dan het bod van American Home. Daarnaast bereidt Pfizer een procedure voor die kan leiden tot het afzetten van de Raad van Bestuur van Warner-Lambert door de aandeelhouders. ,,In Amerika kan de levensduur van een CEO heel kort zijn'' zei De Vink.

    • Remmelt Otten