BA schrijft de rugzaktoerist af

British Airways ziet zich door een winstval van 40 procent genoodzaakt tot een nieuwe, maar riskante strategie: voorrang voor de duurste klanten. Goedkope tickets onder de kostprijs zijn niet meer in de aanbieding.

Rugzaktoeristen hoeven niet meer bij British Airways (BA) te vragen of er nog goedkope vluchten zijn naar Bangkok of Tunis. De Britse flag carrier en grootste Europese luchtvaartmaatschappij mikt voortaan vooral op reizigers in de business- en eerste klasse. Die zouden bereid zijn tussen de 3.300 en 6.000 pond (ruim 20.000 gulden) te betalen voor een retourtje New York, inclusief een limousine tussen stad en vliegveld, een persoonlijke menukaart en een stoel die in een bed kan veranderen. Het vliegvee kan mee op de overblijvende stoelen.

Dat is de riskante strategie waarmee BA-chef Robert Ayling zijn concern uit de aanhoudende duikvlucht wil optrekken. Dit jaar lukt dat niet meer. Gisteren maakte BA bekend het afgelopen halfjaar 240 miljoen pond (ruim 800 miljoen gulden) winst te hebben behaald, 145 miljoen pond of bijna 40 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. De omzet daalde met 100 miljoen pond tot 4,6 miljard. Ayling ziet vooral externe factoren als oorzaak voor de crisis. Zoals de hoge brandstofprijzen, het dure pond, de economische crisis in Azië die de aandacht van de Amerikaanse maatschappijen heeft verlegd naar transatlantische routes, en de goedkope vluchten-maatschappijtjes in Europa die tickets verkopen ver onder de kostprijs van de goedkoopste BA-stoel.

Om die factoren het hoofd te kunnen bieden heeft Ayling het afgelopen jaar een reeks regionale routes opgeheven. De vloot is gesaneerd en managers zijn ontslagen. Dat heeft tot nu toe 750 miljoen pond bespaard. De strategie om minder maar meer betalende passagiers te vervoeren moet vóór de komende zomer de rest doen. Het begin zou er zijn: volgens Ayling is het aantal zakenreizigers dit halfjaar met 8 procent gestegen.

De beurs leek het gisteren aarzelend te geloven. Ondanks de gezakte winst steeg het aandeel licht, omdat BA het dividedend intact laat, gezien de rooskleurige toekomst. Maar sommige analisten menen dat BA eerst zijn structurele problemen moet oplossen, zoals de te hoge kosten. En juist op de lange afstandsroutes blijft het bedrijf uiterst kwetsbaar, omdat veel zakenreizigers kiezen voor de relatief goedkope vluchten van buitenlandse en Britse concurrenten. Mededingingsautoriteiten hebben bovendien het plan voor een strategische alliantie tussen BA en American Airlines neergehaald, omdat dat tot een quasi-monopolie zou leiden. En de Duitse concurrent Lufthansa aast via een bod op British Midland op een deel van de cruciale landingsrechten op Heathrow, BA's thuisbasis. Critici waarschuwen dat het concern én de hoogste baas nog meer turbulentie kunnen verwachten.

    • Hans Steketee