75 JAAR NCRV

Jarenlang ging er geen feest voorbij zonder dat de familie een lied instudeerde op de wijze van ,,Dat is uit het leven gegrepen''– en in oudere gezelschappen gebeurt het misschien nóg wel. De herinnering aan het 14-daagse NCRV-programma Farce Majeure is sterk gebleven, vooral door dat vaste slotlied met de actuele coupletten en het meezingrefrein. Maar toen er in de jaren 80 nog eens een poging werd gedaan het succes te herhalen, straalde dat vooral de sfeer van een oubollig scholierencabaret uit. Farce Majeure hoorde bij de jaren 1966 tot 1976, toen het voor de NCRV nog behoorlijk gewaagd was en er telkens een schokje door de achterban ging bij de streng en sonoor gedebiteerde uitsmijter: ,,Morgen zullen water en lucht nog ernstiger vervuild zijn dan vandaag.''

De vijf makers waren Ted de Braak, Alexander Pola, Fred Benavente, Henk van der Horst en Jan Fillekers – twee freelance-medewerkers en drie NCRV-employés. De laatste drie wisten precies hoe ver ze in satirisch opzicht te ver konden gaan. ,,We kenden de regels waarbinnen we konden werken'', zegt Fillekers in de bundel Ze laten mensen in hun waarde, vooruitlopend op het 75-jarig bestaan van de NCRV dat komend weekeinde wordt gevierd. ,,Soms deden we wat water bij de wijn. Dan moesten we even inpraten op Alexander Pola, hij was de scherpste. Maar als we voortdurend naar de grens hadden gezocht, waren we het programma misschien kwijtgeraakt. Dat wilden we niet.''

Zo waren God, het koningshuis en seks goeddeels taboe-onderwerpen, al stelt Fillekers tevreden vast dat ze tenminste één keer onvervaard hebben uitgehaald naar ouders die hun kinderen om godsdienstige redenen niet lieten inenten tegen polio. ,,Wij dichtten iets als: laat de kindertjes tot mij komen, als hun beentjes ze nog kunnen dragen. Dat ging ver, maar de NCRV-leiding stond er volledig achter.'' Toch werd Farce Majeure vooral populair door goedmoedige spot, zoals die keer in 1974 toen het team zich in Arabische klederdracht hulde en de oliecrisis bezong in het lied Kiele-kiele-Koeweit. Dat was destijds een gedurfd nummer, dat nog wekenlang in het nieuws bleef. Nu zou niemand er meer van opkijken. (Tekst Henk van Gelder, Fotopersbureau C. Ferguson)