Wallabies symbool van het volk

Een sportmaffe natie voegde zaterdag een wereldtitel toe aan de indrukwekkende erelijst. Dankzij de rugbyploeg kwam andermaal een prestigieuze prijs in het bezit van Australië, een land met slechts achttien miljoen inwoners maar met een ijzeren wil.

Uitgerekend op de dag dat Australië zich in een referendum uitsprak over de gewenste staatsvorm, stond John Eales oog in oog met koningin Elizabeth. Niet dat het onderonsje in Cardiff de Australische rugbyreus uit zijn evenwicht bracht, integendeel zelfs. Met een spottende glimlach ontving de aanvoerder de trofee uit handen van de Britse vorstin die hij diep in zijn hart niet langer als zijn staatshoofd wenst te beschouwen. ,,Erg geestig'', zo typeerde Eales' voorganger, oud-aanvoerder Phil Kearns, het moment gisteren in zijn column in The Sunday Telegraph.

Een zege van de Republikeinen zou een dubbele overwinning hebben betekend voor Eales, die de afgelopen weken geen geheim maakte van zijn afkeer van de Britse monarchie (,,Wat is het nut van een koningin die aan de andere kant van de wereld woont?''). Zaterdag schoof de rugbyer zijn politieke voorkeuren terzijde en nam hij genoegen met de wereldtitel. ,,Deze overwinning maakt veel goed'', glimlachte Eales na de overtuigende zege op Frankrijk (35-12), dat geen moment de magie wist op te roepen waarmee toernooifavoriet Nieuw Zeeland in de halve eindstrijd voor schut werd gezet.

Eales trad zaterdag in de voetsporen van een beroemde landgenoot: Steve Waugh, de aanvoerder van de cricketploeg die in juni vriend en vijand verbaasde door in Groot-Brittannië de wereldtitel te winnen. Waugh en de zijnen bewandelden nagenoeg hetzelfde pad, want ook zij rekenden in de halve finales af met Zuid-Afrika. Voorafgaand aan de finale in Cardiff stuurde Waugh een telegram aan de rugbyers, waarin hij zijn landgenoten een hart onder de riem stak en schreef dat er ,,voor een sportman niets mooiers is dan Zuid-Afrika in de verlenging te verslaan''.

Australiërs delen hun liefde voor sport. Ongeacht welke tak van sport, iedere atleet – van rolstoelbasketballer tot synchroonzwemster – kan rekenen op de onvoorwaardelijke morele steun van zijn collega-sporter. Waugh is wellicht het beste voorbeeld. Gestoken in een T-shirt met de Australische vlag struinde de cricketer vorig najaar bij de Commonwealth Games alle evenementen af waaraan zijn landgenoten deelnamen. ,,Iedere Aussie op een sportveld heeft mijn steun en sympathie'', verklaarde Waugh zijn rol als supporter in Kuala Lumpur.

Die lotsverbondenheid werkt kennelijk inspirerend. Als de afgelopen maanden een voorbode zijn van de Spelen in Sydney, dan wacht Australië volgend jaar een regen aan medailles bij het sportfestijn in eigen land. In liefst 55 takken van sport, variërend van bowls tot tennis, mocht Australië vorig jaar of een (officieuze) wereldkampioen of -recordhouder bejubelen. Dat is een verbluffend aantal voor een land dat `slechts' achttien miljoen inwoners telt, maar bij de laatste Spelen in Atlanta dankzij drie gouden medailles al op de vijfde plaats eindigde in het landenklassement.

Helaas voor de Australiërs is noch rugby noch cricket een olympische discipline, al heeft de zevenmansvariant van het rugby (het sevens) in Sydney de status van demonstratiesport.

Ook de machtsgreep van de nationale rugbyploeg mag een klein wonder heten. Met 33.950 geregistreerde spelers is het land, over vier jaar samen met `buurman' Nieuw Zeeland gastheer van de vijfde editie van de Rugby World Cup, de kleinste van de ploegen die in rugbykringen als The Big Five worden aangemerkt: Engeland, Nieuw Zeeland, Zuid-Afrika, Frankrijk en Australië. Ter vergelijking: Engeland is koploper met 251.000 spelers.

In Australië is rugby, anders dan in Nieuw Zeeland, de op twee na populairste sport, na Aussie rules football en Rugby League, de snelle dertienmansvariant van Rugby Union dat traditiegetrouw met vijftien man wordt gespeeld. Het is geen toeval dat de drie sporten alle van het type-ruwe-bolster-blanke-pit zijn. ,,Wij houden van werken, van hard werken welteverstaan'', verklaarde de oud-rugbybondscoach van de Australiërs, Alan Jones, vorige week. ,,Hoe groter de fysieke uitdaging, hoe groter de vreugde als wij slagen in onze opdracht.''

Met andere woorden: de stoere sport met de ovalen bal sluit naadloos aan op de volksaard van de Australiërs: hard, meedogenloos en instinctief. Of zoals een supporter zaterdag verkondigde voor de poorten van het imposante Millennium Stadium in Cardiff: ,,Australiërs doen alles honderd procent: wij leven honderd procent, wij sporten honderd procent en wij drinken honderd procent. Op halve kracht bereik je niks.''

Als bewijs van die stelling zou de voorbereiding van de rugbyers kunnen dienen. Om de spelers optimaal te preparen besloot bondscoach Macqueen zijn ploeg af grendelen van de buitenwereld. Bijna vijf maanden verbleef de dertigkoppige selectie afgelopen zomer op initiatief van de oud-international in Caloundra, een subtropisch natuurpark aan de zuid-oostkust van Australië. Het kuuroord kreeg de naam Camp Wallaby mee - een verwijzing naar de koosnaam van de rugbyers: The Wallabies, een inheemse kangoeroe-soort.

In de wildernis van Caloundra onderwierp Macqueen zijn spelers aan een bijna Spartaans regime. Vrouw, vriendin en/of kinderen mochten slechts bij hoge uitzondering de slagbomen van het trainingskamp passeren voor een vluchtig bezoek. Spelers dienden zelf hun kleding te wassen, hun eten te bereiden en hun onderkomen schoon te houden. Het scheelde weinig of Macqueen had zijn spelers opdracht gegeven met pijl en boog de bush in te trekken om zo in hun eigen voedsel te voorzien.

Als beloning voor de vele offers kwam zaterdag de wereldtitel, na een marsroute waarin achtereenvolgens Roemenië, Verenigde Staten, Ierland, Wales, Zuid-Afrika en Frankrijk op de knieën werden gedwongen. Met hun sobere zegereeks niet één keer sprankelde het team - namen de Australiërs wraak voor het povere optreden van vier jaar geleden in Zuid-Afrika, toen de ploeg reeds in de kwartfinales sneuvelde.

Om een nieuwe zeperd te voorkomen besteedde Macqueen ditmaal veel aandacht aan zijn defensie. Ook die inspanning betaalde zich uit, want met uitzondering van de Amerikanen slaagde geen enkele tegenstander erin de Australische achterlijn te passeren voor een try. Ook Frankrijk niet, dat gaandeweg zijn heil zocht in geniepige overtredingen. Zo kreeg aanvoerder Eales in de slotfase een vinger in zijn oog geprikt.

Het mocht niet baten. Sinds het eerste WK, twaalf jaar geleden in Australië en Nieuw Zeeland, kwam de titel steevast terecht bij een ploeg van het zuidelijk halfrond, daar waar verdedigen tot kunst is verheven, zo constateerden vrijwel alle commentatoren de afgelopen vijf weken. ,,Op het zuidelijk halfrond staan mannen in de laatste lijn, terwijl in het noorden jongens het vuile werk moeten doen'', merkte een kritische volger onlangs op.

Nog zo'n verschil tussen noord en zuid: de winnaarsmentaliteit, die ten noorden van de evenaar beduidend minder is. Psychologen verklaren het killersinstinct van bijvoorbeeld de Australiërs door te verwijzen naar de geografische ligging van het land, of beter: het eiland. Bij gebrek aan een natuurlijke erfvijand zoeken Australiërs hun heil in de sport, omdat daar, zo wil de theorie, een uitgelezen mogelijkheid ligt zich te onderscheiden van de concurrentie. ,,Het slagveld van de sport is de beste en eenvoudigste manier voor de Aussies om zich alsnog een plaats in de geschiedenisboeken te verwerven'', zo schreef een columnist na de zege van de cricketploeg.

Die geschiedenisboeken vermelden sinds zaterdag opnieuw een wereldtitel voor de Australiërs.

    • Mark Hoogstad