Rebellen in Congo zeggen bestand op

Het drie maanden geleden gesloten bestand in Congo is in gevaar. Een van de drie rebellenbewegingen heeft in het weekeinde het bestandsakkoord naar de prullenbak verwezen en gezegd in het offensief te gaan. Aan regeringszijde wordt eveneens op de oorlogstrom geslagen.

Jean-Pierre Bemba, leider van de Congolese Bevrijdingsbeweging (MLC), noemde gisteren het bestand ,,nietig. Ons tegenoffensief is al begonnen.'' Hij beschuldigde de troepen van president Kabila ervan de afgelopen weken vijf steden onder controle van zijn rebellen in het noordwesten te hebben gebombardeerd. De maat was vol voor Bemba toen enkele dagen geleden, naar zijn zeggen, het regeringsleger het stadje Dongo aan de grens met de Centraal-Afrikaanse republiek probeerde in te nemen.

Bemba's woede vond weerklank bij de twee andere grote Congolese verzetsgroepen. Beide dreigden de gevechten te hervatten indien Kabila zijn aanvallen tegen de rebellen niet stopzet. Als onderdeel van het vredesakkoord bevinden zich ongeveer 90 buitenlandse militaire waarnemers in Congo maar deze konden gisteren geen bevestiging geven van de gemelde hervatting van de gevechten. Oeganda en Rwanda, die de rebellen militair steunen, reageerden verschillend op de dreigende hervatting van de oorlog. Een Oegandese minister, Amama Mbabazi, zei: ,,We zullen er alles aan doen door te gaan met het bestand.'' Een Rwandese minister, Patrick Mazimhaka, reageerde: ,,De Congolezen hebben alle reden om het akkoord als nietig te beschouwen.''

Vanuit de hoofdstad Kinshasa komen eveneens oorlogzuchtige geluiden. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Abdoulaye Yerodia komen duizenden strijders van de Angolese verzetsbeweging UNITA de grens over die zich aansluiten bij de Congolese rebellen. UNITA heeft recentelijk enkele zware nederlagen geïncasseerd in de strijd met het Angolese regeringsleger en UNITA-eenheden zijn zich sindsdien aan het hergroeperen.

Het regime van president Kabila beschuldigt de Congolese rebellen tevens van enkele bloedbaden onder burgers. Bij een slachtpartij in rebellengebied bij het stadje Kahungwe, niet ver van Uvira, zouden op 23 oktober meer dan honderd burgers zijn omgekomen. Het in Rome gevestigde persbureau Misna had hiervan vorige week al melding gemaakt.

In Congo strijden achttien verschillende strijdgroepen, waaronder regeringslegers van acht landen. Volgens een recent rapport van de Verenigde Naties begaan alle soldaten schendingen van de mensenrechten maar vooral de strijders van de verzetsgroepen. Het vredesakkoord dat nu op het punt van ontbinding is, voorziet in de terugtrekking van alle buitenlandse troepen, ontwapening van de rebellen, een nationale dialoog tussen alle Congolese politieke groepen en de stationering van een VN-vredesmacht van ongeveer 25.000 man.