Omstreden vader van atletiek

Primo Nebiolo was de keizer van de internationale atletiek. Gehaat of verfoeid wegens zijn bijna despotische manier van leiding geven, zijn ijdelheid, zijn neiging tot regelen en ritselen. Maar ook bewonderd omdat hij onvermoeibaar was en bruisend van ideeën. Voor velen is hij de vader van de moderne atletiek.

In 1981 werd Nebiolo, in zijn jeugd een redelijk verspringer, lid van de International Amateur Athletics Federation (Iaaf). Achttien jaar lang heeft hij deze organisatie geleid. Ondanks zijn 76 jaar stond zijn agenda nog vol afspraken. Maar zaterdagnacht is hij overleden na een hartinfarct.

Met harde hand en zakelijk instinct heeft Nebiolo het prestige van de atletiek veranderd. ,,Hij heeft van atletiek de tweede sport gemaakt, na voetbal'', zegt de voormalige hardloper Mennea.

Het zijn de ideeën van Nebiolo geweest die van atletiek een spektakel hebben gemaakt. De wereldkampioenschappen eens in de twee jaar. De hoge premies voor de winnaars. De sponsoring en tv-rechten. Uitbreiding van de IAAF met zelfs de kleinste landen. Atletiek als verbroederaar door wedstrijden in probleemgebieden als China, Cuba, Soweto, Sarajevo: het zijn allemaal ideeën die uit de koker van Nebiolo zijn gekomen.

Toen Nebiolo in 1981 de Nederlander Paulen opvolgde, had de IAAF een begroting van ongeveer tienduizend dollar. Die van 1987, de meest recente goedgekeurde, bedroeg 54 miljoen dollar. Nebiolo heeft de commercie binnengehaald. Velen zien dat als een zegen, een ontwikkeling die het prestige van atletiek enorm heeft verhoogd. Maar de voormalige olympisch kampioen Berrutti zegt: ,,Nebiolo heeft de sportieve idealen gecorrumpeerd en vervuild.''

Nebiolo is bekritiseerd omdat hij nauwelijks aandacht wilde besteden aan het probleem van doping – hij was woedend toen Ben Johnson in Seoul 1988 werd gediskwalificeerd. Ook is hij betrokken geweest bij pogingen records te vervalsen: de bekendste was de valse meting waarmee hij op de WK in Rome, in 1987, verspringer Evangelisti wilde helpen.

Nebiolo had zoveel macht, zoveel belangrijke vrienden, dat de kritiek zijn positie niet wezenlijk heeft aangetast. Hij moest in 1989 wel aftreden als voorzitter van de Italiaanse atletiekbond, maar trad in 1992 toe tot het IOC.

Het grootste deel van zijn leven stond in het teken van de sport. Na zijn studie politieke wetenschap heeft hij een tijd bij bouwbedrijven gewerkt, maar in 1961 begon zijn bestuurlijke carrière in de atletiek, toen hij voorzitter van de universitaire sportbond werd. Als sportbestuurder heeft hij tientallen onderscheidingen en 26 eredoctoraten gekregen. Zijn vriend en IOC-voorzitter Samaranch zei: ,,Nebiolo was een van de grootste sportbestuurders ter wereld.''

    • Marc Leijendekker