Dave Holland is live veel uitbundiger dan op zijn nieuwste cd

Een paar gedurfde stappen vooruit en dan `volgens plan' terug naar veilig terrein, dat lijkt de loopbaanstrategie van veel jazzmusici, zoals de Engelse bassist Dave Holland. Eind jaren zestig was hij actief was op twee fronten. Bij Miles Davis ging hij de kant op van de rockjazz en met het Spontaneous Music Ensemble die van de totaal vrije improvisatiemuziek. Sindsdien maakte Holland wat men noemt `carrière'. Hij werd erkend als een groot bassist, maakte platen op eigen naam, soms zelfs solo, kreeg een baan op het New England Conservatory en was steeds minder `on the road' te vinden.

Op Hollands nieuwe cd Prime Directive op het prestigieuze label ECM valt naast het grote vakmanschap vooral de behoudende muzikale koers op. Hollands composities getuigen van een `vrijheid in gebondenheid' die doet denken aan de post-bop groepen van drummer Max Roach en soms zelfs de `West Coast Jazz' uit de jaren vijftig.

Dat dat voldoende is voor een geslaagd concert bleek zaterdag in het uitverkochte BIMhuis. Het kwintet van Holland speelde daar net zo geconcentreerd als op de cd maar over de hele linie zo veel uitbundiger dat de zaal al snel op temperatuur was. Het drumwerk van de kleine Billy Kilson was verrassend fel, saxofonist Chris Potter pakte steviger uit dan op de cd en de leider soleerde vaker en langer. Zelfs vibrafonist Steve Nelson die op de cd wel heel voorzichtig te werk gaat, wist in het BIMhuis te overtuigen zonder alle gaatjes vol te proppen.

Want dat is een van de verdiensten van het Holland Quintet: dat het doorzichtig blijft opereren, ongeacht het gekozen tempo. Dat bleek ook in het razendsnelle Cosmosis, een gloednieuwe compositie waarmee de bassist leek te willen onderstrepen dat wat hem betreft Prime Directive al weer achter de rug is. Dave Holland zit niet meer in de frontlijn van de ontwikkelingen, maar blijkt in de betrekkelijke rust daarachter nog heel wat mensen te kunnen raken.

Concert: Dave Holland Quintet. Gehoord: 6/11 BIMhuis, Amsterdam. Radio: VPRO Jazz op Vier.

    • Frans van Leeuwen