`Bisschop worden is niet gemakkelijk'

Protesten in de regen en opvallende afwezigen omlijstten de wijding van mgr. Eijk tot bisschop van Groningen, afgelopen zaterdag in de Jozefkerk.

Bij de ingang van de Jozefkerk zoekt Robert Grossnickel (kuifje, oorringetje) van het COC-Friesland beschutting tegen de regenvlagen. ,,Het COC-Groningen is hier niet aanwezig, nee. We zijn het onderling niet eens over de koers.'' Hij deelt nog maar eens een gifgroen foldertje uit. ,,Wij proberen meer begrip te kweken voor homoseksualiteit, ook binnen de kerk.'' Een oudere priester duwt de folder weg. ,,Voor homoseksuelen heb ik alle begrip, voor homoseksualiteit niet.'' Grossnickel grijnst. ,,Je mag wel homo zijn, maar je mag het niet in praktijk brengen. Die discussies hebben we ook met Eijk gevoerd.''

`De kerk staat buiten' staat er op het bord dat een van de leden van de Acht Mei-beweging omhooghoudt. Een twintigtal natte demonstranten staat in een halve cirkel voor de Jozefkerk. Onder hen ook Herman Verbeek, de priester die de afgelopen maanden campagne voerde tegen de benoeming van Wim Eijk als bisschop van Groningen. Voor zijn borst houdt hij een bord met krantenknipsels over de docent moraaltheologie, die aan de priesterstudenten van Rolduc leerde dat homoseksualiteit een ,,psychische neurose'' is. Henk Baars, voorzitter van de Acht Mei-beweging, spreekt de demonstranten toe via een megafoon. ,,In deze kring staan de mensen die door de kerk worden buitengesloten centraal, homoseksueslen, kritische theologen, vrouwen en getrouwde mannen in het priesterschap.''

Maar ook sommige conservatieve katholieken worden buitengesloten vandaag. Wie geen uitnodiging heeft ontvangen, komt de Jozefkerk voorlopig niet in. Gerrit de Bont en zijn vrouw Agnes staan wat ontredderd in het voorportaal. Ze zijn helemaal uit De Bilt gekomen voor de wijding, vertelt Gerrit. ,,We zijn zeer begaan met het geloof.''Maar wat als er geen plek voor hen is in de kerk? ,,Dan gaan we terug naar De Bilt. Wij zijn gehoorzaam.''

Dan klinken de trompetten en zet het koor in. Aartsbisschop Adrianus Simonis gaat voor in de mis, gevolgd door bisschop Wiertz van Roermond en de bisschop van Ilagan op de Filipijnen, met wie het bisdom Groningen nauwe betrekkingen onderhoudt. Aanwezig zijn ook kardinaal Willebrands, nuntius Acerbi, vertegenwoordiger van de Heilige Stoel in Nederland en andere Nederlandse bisschoppen en hulpbisschoppen, waaronder Ter Schure, Punt en De Jong. Bisschop Van Luyn (Rotterdam), Muskens (Breda) en Hurkmans (Den Bosch) ontbreken wegens ,,bezigheden elders''. Anderen zijn uit principe weggebleven. Rector Bosscher van de Rijksuniversiteit liet weten dat veel van zijn studenten ,,gekwetst'' zijn door de collegedictaten van Eijk. De Rooms-Katholieke Studentenvereniging Albertus Magnus is om dezelfde reden afwezig. Burgemeester Wallage en commissaris van de koningin Alders zijn wel bij de plechtigheid, maar laten de receptie in muziekcentrum de Oosterpoort aan zich voorbijgaan.

Aartsbisschop Simonis leest uit Jesaja, Johannes en uit de brief van Paulus aan de inwoners van Efeze. En gaat in op de affaire. ,,De afgelopen maanden hebben laten zien dat bisschop worden niet gemakkelijk is. De pas benoemde bisschop moest een vuurdoop ondergaan die je niemand zou toewensen. Gelukkig is onze nieuwe collega in deze moeilijke situatie staande gebleven. Hij heeft de moed getoond om vele gesprekken aan te gaan, misverstanden uit de weg te helpen ruimen en al het mogelijke te doen om de gemoederen tot rust te laten komen. Zeker, niet iedereen is tevredengesteld. Over bepaalde inzichten blijft nu eenmaal verschil van mening bestaan.''

Tijdens de plechtigheid cirkelt een drietal vlinders door de kerk. Als bisschop Eijk voor het altaar gaat staan om de gelovigen toe te spreken, landt een van hen op zijn met goudbrokaat afgezet priestergewaad. Eijk merkt het en omdat de eventuele symboliek ervan hem niet ontgaat, doet hij zijn best het dier niet te verstoren. Vrienden en bekenden hadden hem aangeraden van zich af te bijten, zegt Eijk. ,,Maar van je afbijten past niet echt bij een priester en ook niet bij een bisschop. Trouwens, met welke wapens had ik moeten vechten?''

Eén wapen heeft de bisschop wel, zegt hij. Het bisschoppelijk wapen, dat iedere prelaat zelf kan kiezen. Eijks wapen voert het esculaapteken. Een verwijzing naar zijn eerdere beroep als arts, zegt Eijk. En hij zegt het niet, maar voor de goede verstaander is het ook een verwijzing naar de standpunten die de bisschop zal innemen op het gebied van abortus, euthanasie en biogenetica. Eijk is binnen de bisschoppenconferentie verantwoordelijk voor medische ethiek.

    • Steven Derix