`Pak illegaal wapenbezit aan'

De politie loopt achter de feiten aan bij het opsporen van illegale wapens. Verruim de bevoegdheden, zegt het Kamerlid Kuijper.

De politie moet ruimere bevoegdheden krijgen om in auto's naar wapens te zoeken. Agenten kunnen dat nu alleen als er sprake is van een reële verdenking. Alleen douane-beambten mogen op dit ogenblik zonder die directe verdenking een auto doorzoeken.

Het Tweede-Kamerlid Kuijper (PvdA) kondigde tijdens de behandeling van de begroting van justitie aan binnenkort met een initiatief-wetsvoorstel te komen, nu minister Korthals (Justitie) heeft laten weten niets voor een wetswijziging te voelen. Korthals wil uitsluitend de mogelijkheden `optimaliseren' die de huidige wet biedt.

Kuijper wijst er op dat hij als voormalig douane-beambte enkele tientallen wapens in auto's heeft aangetroffen, terwijl zijn primaire opdracht was naar `fiscale overtredingen' te zoeken, zoals gesmokkelde sigaretten en drank. ,,Als politieagenten geconfronteerd blijven worden met de beperkende formulering van artikel 51 van de Wet wapens en munitie, zal de auto een vrijplaats kunnen blijven voor het verbergen van wapens. Als de politie in auto's wil controleren op de aanwezigheid van wapens – bijvoorbeeld bij een verkeerscontrole – kan dat alleen als er een douane-beambte bij is. In een ander geval kan de politie gebruikmaken van trucs. Als je iemand vraagt of hij een gevarendriehoek bij zich heeft, moet hij de kofferbak wel openmaken. Wordt er dan een wapen aangetroffen, dan is hij de klos. Maar het is natuurlijk eigenaardig dat de politie dergelijke kunstgrepen moet toepassen'', zegt Kuijper. Buiten de bebouwde kom kan de politie alleen nog een beroep doen op de Jachtwet om wapens te zoeken.

De PvdA-fractie vindt een snelle aanpassing van de opsporingsbevoegdheid van de politie wenselijk, vooral ook omdat volgens schattingen van de raad van hoofdcommissarissen in Nederland ,,enkele honderdduizenden vuurwapens'' in omloop zijn. Terwijl het probleem evident toeneemt, aldus Kuijper, neemt de aandacht ervoor af. ,,In een rapport van de raad wordt geconcludeerd dat het politieapparaat nauwelijks nog beschikt over organisatie-onderdelen die permanent en uitsluitend met de bestrijding van illegaal vuurwapenbezit belast zijn. In slechts twee politiekorpsen bestaat nog een dergelijke afdeling. Daarnaast oordelen de hoofdcommissarissen dat de huidige Wet wapens en munitie een adequate aanpak van de wapencriminaliteit ,,niet lijkt te bevorderen''. Gedeeltelijk komt dat doordat de wet een zodanig onderscheid heeft aangebracht in de verschillende categorieën wapens, dat niet duidelijk is wanneer iets verboden is en wanneer niet.''

Kuijper wijst er op, dat Nederland op het ogenblik ruim 150 wapenhandelaren telt. Het overgrote deel van hen zijn zogeheten `slaapkamerhandelaren' die naast hun reguliere werk een negotie in wapens hebben en daarom niet behoeven te investeren in een winkel. Door die geringere investering wordt de concurrentiepositie van handelaren mét een winkel onder druk gezet, waardoor die min of meer worden gedwongen ,,illegale activiteiten te ontplooien''.

Kuijper meent dat een aantal van twintig tot dertig handelaren met een vergunning meer dan genoeg zou zijn om met name leden van schietverenigingen van wapentuig te voorzien.

Hij vindt bovendien dat er een adequate centrale registratie zou moeten komen die een goed beeld geeft van de `handelsstromen'. Zo is na te gaan of en hoe wapens uit het legale naar het illegale circuit verdwijnen.

Kuijper: ,,Dat is van belang, omdat in de analyse van de hoofdcommissarissen als zeer opvallend wordt genoemd dat de staat van de meeste in beslag genomen vuurwapens zeer goed of zelfs fabrieksnieuw is. Grotendeels gaat het volgens de raad om partijen wapens in het legale circuit, die door handelaren worden geleverd aan andere handelaren of criminelen. Die wapens `bestaan in het geheel niet' of zijn in elk geval slecht controleerbaar.''

    • Bram Pols