Maastricht al jarenlang booming city

Na de industrie, de universiteit en de Europese instituten zet Maastricht nu in op Europese call centres. Ze zorgen voor nieuwe werkgelegenheid. ,,Onze stad is op de drempel van de nieuwe eeuw nog steeds booming.''

Maastricht is een succesverhaal. De naar Nederlandse begrippen perifeer gelegen provinciehoofdstad groeide in twee decennia uit tot gewilde woon-, werk- en winkelstad met Europese allure. Waar ondernemingen vechten om kantoorruimte en de gemeente kieskeurig is met het vergeven van de schaarse bedrijfsgrond.

Het klinkt vreemd maar voor Maastricht waren de sluitingen van de Limburgse steenkolenmijnen in de jaren zestig en zeventig een zegen. De miljarden guldens overheidssteun om Zuid-Limburg na de mijnsluitingen er weer bovenop te helpen kwamen, dankzij een goede lobby, voor een goed deel in Maastricht terecht. De stad kreeg een academisch ziekenhuis, een rijksuniversiteit, nieuwe infrastructuur, een congrescentrum, een nieuwe theater en een opknapbeurt voor de oude binnenstad. Al halverwege de jaren tachtig heette het dat de stad booming was en had Maastricht een reputatie als flamboyante woon- en winkelstad. De Europese Top in 1991 in Maastricht leidde tot de komst van twintig Europese instituten. Die gaven de stad zelfs een internationale dimensie.

Na de industrie, de universiteit en de Europese instituten zette het stadsbestuur vanaf 1994 in op het aantrekken van (Europese) call centres. Die keuze werd bepaald door de grondsituatie in Maastricht, legt wethouder Th. Bovens (CDA/sociaal-economische zaken) uit. ,,De stad had, en heeft, een gebrek aan bedrijfsterreinen. Voor grote industrieën is geen plaats, vandaar dat we ons richten op zakelijke dienstverlening en dan vooral call centres."

Als eerste `grote vis' haalde Maastricht in 1994 Indigo binnen, een Israelische firma die vanuit Maastricht de verkoop van digitale printmachines in Europa leidt. In 1995 volgde de Amerikaanse coatingfirma Nordson Corp. met een Europees distributiecentrum. Klanten van Indigo en Nordson in Noord-West Europa draaien een lokaal nummer en worden doorgeschakeld naar Maastricht.

Maastricht heeft nu al veertien call centres. De grootste zijn Boston Scientifics (Benelux call centre), 1&1 Service Line (sofware support desk), General Electric-dochter Penske met een routingcentre en Mercedes Benz (customer assistence centre Europe). Mercedes wil doorgroeien tot 700 werknemers. Nieuw is de komst van pakketvervoerder DHL. Die opent over enkele weken een centrum (650 banen) voor de financiële afhandelingen en het versturen van rekeningen naar klanten in zestien landen.

Om de centra te kunnen huisvesten zijn kantoren nodig, en geschikt personeel. De kantoormarkt is door alle belangstelling lichtelijk overspannen. Bovens: ,,Nieuwe bedrijven werven betekent voor ons kantoorruimte regelen. Wij moeten veel meer meedenken dan steden in de Randstad waar een veel grotere kantoorreserve is."

De personeelsbehoefte is aardig opgelost. De ligging tegen Duitsland en België komt de stad goed uit. De bedrijven vragen native speakers. Die kan Maastricht leveren uit de Duitse en Franse taalgebieden. Bovendien zijn er veel Italiaans en Spaans sprekende nazaten van mijnwerkers in Belgisch- en Nederlands-Limburg en Luik. Potentiële arbeidskrachten zijn ook de 800 buitenlandse studenten aan de Universiteit Maastricht en de familieleden van werknemers van de Europese instituten. Tegelijk zijn gemeente, uitzendbureaus, Arbeidsvoorziening en opleidingsinstituten begonnen met Educall, een opleiding tot medewerker van een call centre.

Het aantal banen in de stad is in vijf jaar gegroeid van 58.000 tot 65.000. Alleen al in 1998 kwamen er 3.000 banen bij. De werkloosheid zakt, maar ligt met 11,9 procent nog ruim boven het landelijk gemiddelde. Voor laaggeschoolde werklozen lijken call centres geen oplossing. Bovens: ,,De komst van call centres zorgt wel voor een doorstroming op de arbeidsmarkt, daar profiteert ook de onderkant van. Bovendien levert het veel indirect werk op bij taxibedrijven, schoonmakers, hotels en horeca."

Maastricht is gewild vanwege het internationale karakter, het prima leefklimaat en de geringe criminaliteit. ,,Een prettig straatbeeld'', noemt gemeente-ambtenaar mr. F. Bremmer het. Als acquisiteur is Bremmer verantwoordelijk voor het binnenhalen van de bedrijven. Hij werkt samen met de Limburgse industriebank Liof.

Bremmer: ,,De kwaliteit van het leven kan doorslaggevend zijn bij de vestigingskeuze. Echtgenotes van managers hebben daarbij veel invloed. Zo gaf de vrouw van de directeur van het Amerikaanse bedrijf Right Soucre, dat kon kiezen tussen Amsterdam en Maastricht, de voorkeur aan Maastricht. Mevrouw had twee opgroeiende kinderen en was geschrokken van al die lui met hanenkammen in Amsterdam."

Maastricht kan niet met subsidies schermen. Dat is voor Amerikaanse bedrijven overigens vaak een argument om juist voor de stad te kiezen: het gaat er blijkbaar goed met de regio. Bovendien zijn de loonkosten, in vergelijking met België en Duitsland, laag. België is 15 procent duurder, Duitsland 35 procent.

Maastricht is op de drempel van een nieuwe eeuw nog steeds booming, concludeert wethouder Bovens. ,,In de jaren tachtig was het meer een kreet dan werkelijkheid. Nu is het meer werkelijkheid."

    • Joep Dohmen