Krush management

Gari Kasparov wil een boek schrijven over de partij die hij vier maanden lang op het Internet tegen de rest van de wereld speelde. Een goed idee, een heel boek over één partij. Het zou ook kunnen over een gewone toernooipartij, die niet vier maanden duurt, maar slechts een middag. Robert Hübner schreef eens 52 bladzijden analyses over zijn partij tegen Portisch uit Tilburg 1981. Hübner is een purist die zich beperkt tot het noodzakelijke. Over emoties, hersenspinsels en dwaalwegen heeft hij het niet.

Een boek over een toernooipartij zou kunnen beginnen op het moment dat de schaker de uitnodiging voor het toernooi in de bus krijgt. Hij ziet de namen van de andere deelnemers. Hij weet wat ze de laatste jaren gespeeld hebben. Terwijl hij nog aarzelt of hij de uitnodiging aan zal nemen, bereidt hij zich al voor op de partijen, hoewel nog niet erg concreet.

Het toernooi begint, nu weet hij dat hij de volgende dag wit heeft. Moet hij met 1. e4 of met 1. d4 beginnen? Op de computer speelt hij honderden partijen na, van zijn tegenstander van de volgende dag, maar ook van anderen. Alleen al over de keuze van die eerste zet zou een boek geschreven kunnen worden, iedere partij weer.

Kasparov zei achteraf dat hij 150 uur aan zijn partij tegen de wereld had besteed. Hij werd geholpen door een secondant, grootmeester Boris Alterman uit Israel, die er minstens evenveel tijd in heeft gestoken. De tijd die de wereld aan de partij besteedde valt niet te schatten.

Er ontstonden al meteen drie kernploegen in het wereldteam. In St Petersburg was er de grootmeesterschool van Alexander Chalifman. Dan was er Irina Krush, een vijftienjarige Amerikaanse schaakmeester. Zij was een van de schakers die op de web site van Microsoft advies gaf aan `de wereld'. `Irina Krush' was in feite een collectief van grootmeesters die verbonden zijn aan www.smartchess.com, `de officiële website van Karpov, Shirov en Krush'. Zouden Karpov en Shirov zich er ook mee bemoeid hebben? Het zijn in ieder geval mensen die Kasparov graag zien verliezen.

En dan was er op het bulletin board van Microsoft nog een derde goed samenwerkende groep van wisselende samenstelling.

Drie geduchte teams, gewapend met de beste schaakcomputers. Maar Kasparov had ook een belangrijk voordeel: hij kon de zetten die hij uitkoos ook echt spelen. St Petersburg en de firma Krush konden alleen maar aanbevelingen doen. Meestal werden die opgevolgd, maar niet altijd.

Op de dag dat de wereld moest stemmen over zijn 58ste zet, had Irina Krush door problemen met haar e-mail Kasparovs zet 58. g6 te laat ontvangen. Ze moest naar school en pas na schooltijd kon ze haar zet insturen, 58...Df5. Een paar uur te laat, maar dat hoefde niet erg te zijn. Maar toen ging er weer iets mis bij Microsoft en haar zet werd helemaal niet aan het publiek getoond. De wereld, slecht voorgelicht, stemde en koos het zwakke 58...De4. De volgende dag kwam er een verklaring van `Krush management' dat Irina er mee ophield. Krush management! Ze is nog maar vijftien en haar naam is al een merknaam geworden als Chanel en Dior.

Een paar dagen na het vertrek van Krush gaf de wereld de partij op. Had Kasparov alleen maar gewonnen door een technische fout in de organisatie? Hij publiceerde vorige week donderdag een analyse van dertien pagina's over 58...Df5, om aan te tonen dat hij ook na die zet gewonnen zou hebben.

`Long analysis, wrong analysis', zei Larsen altijd. Namens de wereld kwam de meester Kenneth Regan twee dagen later met niet minder uitgebreide analyses om aan te tonen dat Kasparov iets belangrijks over het hoofd had gezien. Kasparov heeft nog geen concreet antwoord gegeven. De nazit zal nog wel een paar weken doorgaan.

Wit Kasparov-zwart De Wereld, juli-oktober 1999

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. Lf1-b5+ Lc8-d7 4. Lb5xd7+ Dd8xd7 5. c2-c4 Pb8-c6 6. Pb1-c3 Pg8-f6 7. 0-0 g7-g6 8. d2-d4 c5xd4 9. Pf3xd4 Lf8-g7 10. Pd4-e2 Dd7-e6 Een nieuwe en interessante zet die zowel door de Petersburgers als door het team van Krush werd voorgesteld. 11. Pc3-d5 De6xe4 12. Pd5-c7+ Ke8-d7 13. Pc7xa8 De4xc4

Diagram

Zwart heeft twee pionnen voor de kwaliteit en er ontstaat een moeilijke stelling waarin wit in ieder geval niet beter staat. 14. Pa8-b6+ a7xb6 15. Pe2-c3 Th8-a8 16. a2-a4 Pf6-e4 17. Pc3xe4 Dc4xe4 18. Dd1-b3 f7-f5 Een verrassende zet. Kasparov had 18...Lxd4 verwacht en ingewikkelde varianten berekend na 19. Dxf7 die volgens hem op remise zouden uitlopen. Maar, gaf hij toe, zwart had geen reden om naar een remise te zoeken. 19. Lc1-g5 De4-b4 20. Db3-f7 Lg7-e5 21. h2-h3 Ta8xa4 22. Ta1xa4 Db4xa4 23. Df7xh7 Le5xb2 24. Dh7xg6 Da4-e4 25. Dg6-f7 Lb2-d4 26. Df7-b3 f5-f4 27. Db3-f7 Ld4-e5 28. h3-h4 b6-b5 29. h4-h5 De4-c4 30. Df7-f5+ Dc4-e6 Daar was Kasparov blij mee, zei hij achteraf, omdat hij na de dameruil zijn toren kan activeren. 31. Df5xe6+ Kd7xe6 32. g2-g3 f4xg3 33. f2xg3 b5-b4 34. Lg5-f4 Le5-d4+ De makkelijkste manier om remise maken was volgens Kasparov 34...Lh8, om veld d4 voor het paard vrij te houden. 35. Kg1-h1 Op deze zet was hij heel trots, maar hij gaf ook aan dat het nu na 35...Pe5 36. Lxe5 dxe5 nog steeds remise zou zijn. 35...b4-b3 36. g3-g4 Ke6-d5 37. g4-g5 e7-e6 38. h5-h6 Pc6-e7 39. Tf1-d1 e6-e5 40. Lf4-e3 Kd5-c4 41. Le3xd4 e5xd4 42. Kh1-g2 b3-b2 43. Kg2-f3 Kc4-c3 44. h6-h7 Pe7-g6 45. Kf3-e4 Kc3-c2 46. Td1-h1 d4-d3 47. Ke4-f5 b2-b1D 48. Th1xb1 Kc2xb1 49. Kf5xg6 d3-d2 50. h7-h8D d2-d1D

Diagram

Een moeilijk dame-eindspel. Wit staat natuurlijk beter, omdat zijn g-pion ver is opgerukt, maar het is nog steeds remise. 51. Dh8-h7 b7-b5 Van alle kanten werd het juiste 51...Ka1 aanbevolen, ook door Krush, maar zij zette de wereld op het verkeerde spoor door te schrijven dat 51...b5 `misschien ook wel goed was.' 52. Kg6-f6+ Kb1-b2 Een zwakke zet. Krush en Petersburg bevalen het betere 52...Kc1 aan, maar de wereld was eigenwijs. 53. Dh7-h2+ Kb2-a1 54. Dh2-f4 b5-b4 55. Df4xb4 Dd1-f3+ 56. Kf6-g7 Nu heeft de wereld het echt moeilijk. Volgens Kasparov was 56...Ke3 de beste kans. 56...d6-d5 57. Db4-d4+ Ka1-b1 58. g5-g6 Df3-e4 De laatste fout. Veel sterker was 58...Df5. De strijd over de vraag of de wereld daarmee remise had kunnen houden, woedt nog voort. 59. Dd4-g1+ Hier hield Krush er mee op. 59...Kb1-b2 60. Dg1-f2+ Kb2-c1 61. Kg7-f6 d5-d4 62. g6-g7 En nu hield ook de wereld het voor gezien. Volgens Kasparovs computer zou de wereld in 25 zetten mat gaan.

    • Hans Ree