Hollands Dagboek: Piet Baselaar

Piet Baselaar (57) is regiodirecteur van De Nederlandsche Bank. Deze week sloot hij het bijna 135 jaar oude agentschap Arnhem, dat met vier andere kantoren wordt opgeheven.Baselaar en zijn vrouw Marjo Schröder hebben drie dochters, Annemiek, Karlijn en Laura.

Woensdag 27 oktober

Met de fiets naar kantoor. Ongeveer zes kilometers in twintig minuten van ons huis in Huissen ten zuidoosten van Arnhem en langs de rijen auto's over de John Frostbrug naar het Velperplein.

Ons regiokantoor gaat deze week sluiten. Omwille van de efficiency heeft DNB besloten de stroom munten en bankbiljetten te centraliseren; voortaan gaat het geld via telcentrales direct naar de Bank in Amsterdam. Voor sommige locaties, waaronder de onze, betekent dat sluiting.

Op kantoor is het geldbedrijf al begonnen. Nog drie ochtenden worden bankbiljetten en munten opgehaald door de waardetransporteurs die in opdracht van de handelsbanken waarden uitrijden naar bankfilialen en geldautomaten in een straal van zeventig kilometer. De medewerkers zijn opgewekt bezig met het uitpakken van geldswaarden die de vorige dag in omgekeerde richting zijn aangevoerd en afgestort.

Op mijn ruime kamer met prachtig uitzicht op het Velperplein knip ik uit de kranten de berichten over bedrijven en instellingen in Oost-Nederland die ik regelmatig bezoek. Dat doe ik voor economisch medewerker Siemen Andringa die de dossiers bijhoudt. Hij is pas afgestudeerd als econoom en solliciteert naar een passende functie. De arbeidsmarkt is thans voor jongelui net zo gunstig als toen ik in 1969 aan de toenmalige Economische Hogeschool in Tilburg afstudeerde. Gewoon uitzoeken. Destijds ging ik naar Philips in Eindhoven en kreeg meteen een huurhuis in Son en Breugel. Thans krijgen de nieuwe medewerkers een lease-auto.

In de post zit het concept van een interview met mij voor de Arnhemse Courant over de aanstaande sluiting. Het gaat wel wat veel over mijzelf, terwijl ik geen afscheid neem van Arnhem. Ik blijf met Marjo in dit gebied wonen, maar zal minder intensief deelnemen aan het sociale verkeer zolang ik tot mijn pensioen elders werk en meer moet reizen. Het is de Bank die na 134 jaar en 11 maanden uit Arnhem vertrekt.

De Bank is vanouds zorgvuldig in uitingen naar buiten, maar tegenwoordig zijn we daar – met de directie voorop – royaler en opener mee. De ivoren toren is verlaten. De bank is een moderne organisatie geworden met een wettelijke opdracht die goed zichtbaar voor de Nederlandse samenleving moet worden vervuld, zegt onze president Nout Wellink regelmatig.

Die vervulling is wel enigszins gewijzigd door de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie en de euro. De Bank is echter geen bijkantoor van de nieuwe Europese Centrale Bank in Frankfurt geworden. Zij heeft nog steeds een aantal nationale taken zoals het toezicht op financiële instellingen en het bevorderen van het betalingsverkeer, en maakt voor het monetaire beleid van de euro deel uit van het nieuwe stelsel.

Om 10.30 uur koffie beneden met de medewerkers. Daar zit ik niet altijd bij, maar wel als er wat te vieren is of wanneer ikzelf kantoordienst doe. In deze dagen kort voor de sluiting is het best spannend voor de medewerkers. Bij de koffie realiseer ik me dat enkele medewerkers nog onvoldoende duidelijkheid hebben over hun toekomstige functie of regelingen die daarbij gelden. Meteen daarna bel ik de afdeling Chartaal Verkeer in Amsterdam die een en ander voor de agentschappen regelt. Niet ieder van hen krijgt volledig zijn of haar zin, maar men weet waar men aan toe is. Het wordt toch al een formidabele verandering als je na vele jaren op een agentschap, met een besloten, familie-achtig karakter, ineens honderd kilometer verder moet gaan werken in een groter geheel met een andere cultuur. Vooral degenen die naar het hoofdkantoor in Amsterdam gaan om op het agentschap Amsterdam of een andere afdeling te werken, zullen dat verschil ervaren.

Ik maak nog enkele getuigschriften voor contractanten van wie het tijdelijk contract bij de Bank afloopt. Er gaat ook een brief naar het hoofdkantoor over vergoeding van materiële schade na een stoeipartij met een drugsverslaafde die vorige week ons bewaakte parkeerterrein opkwam om autoradio's te stelen. De bewaker werd bij het overmeesteren van de dader met een schroevendraaier in zijn leren jack gestoken. De oude Opel Kadett van Ahmed Mohamud – een geslaagd voorbeeld van een geïntegreerde asielzoeker (uit Somalië) – was beschadigd en ontdaan van de radio. Tijdens mijn late lunchwandeling loop ik binnen bij de ABN-AMRO die zich Dé bank noemt – terwijl wij al jaar en dag de Bank zijn! Mijn pinpasje even vernieuwen en een advies gevraagd over de belegging van twintigduizend gulden die afgelost worden uit een portefeuille van een stichting waarvan ik penningmeester ben. Ik besluit nog een week te wachten met herbelegging, want er zit beweging in de rente. Wim Duisenberg geeft signalen af over een naderende renteverhoging in euroland. Ook al werk ik bij DNB, zelf ben ik niet bij de voorbereiding van rentebesluiten betrokken.

In het gebouw van BASF Nederland is mijn zeventigjarige Rotaryclub verzameld. Ik kom binnen terwijl mevrouw Maaike de Jong, hoogleraar mediëvistiek, een lezing houdt over het millenniumgebeuren rond het jaar 1000. Heel anders dan nu, met nogal wat doemdenkers die dachten dat het einde der tijden genaderd was.

Donderdag

Als ik mijn ontbijtje pak zie ik dat de mollen in het grasveld van de tuin weer behoorlijk hebben huisgehouden. Al weken probeer ik er een te vangen met een klem, maar ik doe het niet goed en het grasveld is al een half maanlandschap. Zijn er in Huissen goede mollenvangers? Ik ben bereid per gevangen mol vijftien gulden zwart te betalen en misschien wel meer ook.

Op kantoor komen twee heren van de belastingdienst een gesloten bewaarneming ophalen. Het is de laatste bewaarneming die uit de kluis voor onze ontruiming wordt opgeleverd. De heren vertrekken weer met de van een belastingplichtige in beslag genomen waarden.

Een medewerker wil op vrijdag 12 november niet terugkomen voor ons slotfeest in het Burgers Dierenpark. Ik oefen nog wat druk op hem uit door te zeggen dat een dergelijk afscheidsfeest goed is voor de overgang naar een andere werkplek. Met de collega's moet je zoiets delen om daarna mooie dingen in de herinnering aan Arnhem over te houden, naast de teleurstelling over de onvermijdelijke sluiting. Hij heeft er zichzelf het hardst mee, maar ik kan hem niet dwingen.

Ik verzamel wat spullen voor de jaarvergadering van de directie morgen, dan verdwijn ik wat vroeger van kantoor voor een golfles aan het einde van de middag op de golfbaan in Elst.

Om 20.30 uur word ik thuis opgehaald om met enkele mannen te gaan zingen in het kozakkenkoor te Lent. Zestig heren zingen onder leiding van de energieke dirigent Peter Rohde populaire liederen in verschillende talen en soms met vier stempartijen. Sinds begin dit jaar ben ik er lid van en het is plezierig en ontspannend. Mijn stem is in de loop der jaren gezakt en de hoge tenoren kan ik niet altijd meer volgen.

Vrijdag

De laatste werkdag van het agentschap. De laatste disposities worden aan de balie meegegeven aan de waardetransporteurs die daarna voor het laatst afstorten. Zij krijgen allen een lunchpakket van ons mee als attentie en de medewerkers groeten elkaar over en weer.

Daarna gaan de eerste transporten met verpakkingsmiddelen en geldwagens zonder inhoud naar Hoogeveen en Eindhoven. Een vreemd gevoel maakt zich van onze medewerkers en mij meester. Ik moet boven nog een aantal zaken regelen en verschijn om 11.45 uur beneden waar een lunchtafel gedekt staat voor alle medewerkers. Ik wens ieder smakelijk eten en sta even stil bij deze gedenkwaardige dag. We hebben het gehaald.

Met Marjo vertrek ik vervolgens naar Wassenaar waar de directie om 14.30 uur vergadert met het gehele management van de Bank. De partners gaan naar het gemeentemuseum en krijgen o.a. een uitvoerige toelichting over Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan, het spraakmakende kunstwerk dat kon worden aangekocht met geld afkomstig van een schenking van de Bank. De middag eindigt in discussies van kleine groepen over de veranderingen en uitdagingen van het nieuwe systeem. In mijn groepje onder leiding van directeur Arnold Schilder bevinden zich twee vrouwen die volop meedoen. Vrouwen rukken langzaam op in De Bank en dat is niet verkeerd.

Zaterdag

De volgende ochtend gaan we op bezoek bij oude vrienden Pieter Paul van Besouw en Anneke. Kennen we nog van de studententijd. Gezellig koffie gedronken en bijgepraat in hun fraaie flat aan de Noordzee. Tegen twaalven rijden we terug naar het oosten. Het is zeer fraai weer en om 14.00 uur moet ik op de golfbaan in Elst zijn voor mijn eerste wedstrijd op de baan. Ik bak er niet veel van. Wel gezellig en fijn om buiten te zijn.

Zondag

Mijn veteranenhockeyteam heeft vrij, maar mij wordt gevraagd in te vallen in het andere dat wel speelt. Om 11.30 uur speel ik in Apeldoorn en krijg het zwaar op het middenveld. We winnen met 2-1 maar ik zit er wel door en heb last van mijn onderrug. Slijtage dus. Thuis tref ik jongste dochter Laura aan. Zij studeert communicatie aan de HBO in Amsterdam en heeft net een weekend met haar damesdispuut achter de rug.

Thuis hebben Marjo en ik het over onze andere dochters die het ook goed maken. Annemiek, de oudste, studeert geschiedenis in Nijmegen en zal binnen een half jaar klaar zijn. Zij werkt bij de universiteit voor de Wetenschapswinkel en heeft het daar naar haar zin. Marjo belt regelmatig naar haar en wij zoeken haar wel eens op in haar knusse huisje in het centrum van Nijmegen. Onze tweede dochter Karlijn is in juni in Amsterdam afgestudeerd aan de HES op een economische studie met bank- en verzekeringsspecialisatie.

Maandag

Met marechaussee-escorte worden twee grote geldtransportauto's op kantoor volgeladen met alle bankbiljetten die nog in de kluis staan. Een niet geringe voorraad waarvan een journalist de waarde wil weten. Die geef ik hem niet, want dat is vertrouwelijk. Een aantal miljoenen, antwoord ik hem. Hij praat nog met enkele medewerkers die achter gebleven zijn om te ontruimen en laat buiten (binnen mag niet van onze veiligheidsdienst) nog een foto maken van het vertrekkende zware geldtransport. Ik laat de opruimers alleen en vertrek naar het hoofdkantoor.

Daar neem ik deel aan een programma over gelddistributie voor vertegenwoordigers van Centrale Banken uit Oost-Europa, onder wie veel vrouwen. Onze bank vertegenwoordigt een aantal Oost-Europese landen in het IMF en geeft hun service door overdracht van kennis en vaardigheden op het gebied van het betalingsverkeer. Tussendoor bezoek ik even een andere bijeenkomst van bankiers over de millenniumovergang. Iedereen zegt klaar te zijn, maar je weet maar nooit.

Dinsdag

Met Siemen Andringa aan het stuur rij ik naar Vredestein in Enschede voor een bedrijfsbezoek. Met directeur Robert Oudshoorn praat ik over de financiering van het bedrijf en de kredietportefeuille alsmede over het fenomeen van de nieuwe economie. De luister- en spreekfunctie van De Bank in de regio zou ik niet graag willen missen. Gelukkig mag ik dit werk voortzetten na de sluiting van Arnhem, al moet ik nog even wachten tot mijn collega met pensioen is. Dan doe ik nog een aantal jaren dit combinatiepakket in Noordoost-Nederland met als standplaats het agentschap Hoogeveen. Ik verhuis er niet voor, Marjo en ik willen in de buurt van Arnhem blijven wonen. Dat wordt dus reizen, maar dat heb ik er voor over.

Terug in Arnhem blijken de muntenvoorraden net te zijn ingeladen. Geen gulden is er meer aanwezig in de lege kluizen. Eind van de middag word ik opgehaald door Herman Hofman die samen met mij in het dagelijks bestuur zit van de Stichting Sonsbeek 100 jaar Stadspark. We moeten het jubileum afronden en nog enkele financiële puzzels oplossen.

Woensdag 4 november

Een rommelige dag. Computers op kantoor worden afgekoppeld en ik ben mijn ritme kwijt. De post komt niet langer en ik heb geen pc-verbinding meer met het hoofdkantoor.

    • Piet Baselaar