Het blijft een ritueel

Wanneer zal vader zoveel van zijn vel weggekrabd hebben dat alleen het rauwe vlees over is gebleven? Nog elke dag kijken kinderen met angst en beven in keuken of badkamer naar de dagelijkse scheerbeurt van pa. En inderdaad, ,,je gaat toch met een soort kaasschaaf over je gezicht'', zegt drs.ir. P. Spierings, bestuurslid van de Philishave Verzamelaars Club in Zwolle, uitgever van De Scheerkoerier. Die kinderangst is dus niet helemaal ongegrond? ,,Met een mes haal je inderdaad meer weg dan wanneer je je droog scheert, maar wees gerust, de huid vernieuwt zich net zo snel'',weet Spierings.

Nat of droog, dat was in Nederland jaren in evenwicht, maar het leger kwastgebruikers groeit de laatste jaren gestaag. In Aziatische landen, waar de baardharen volgens de kenners dunner en zachter zijn, is die vraag niet aan de orde. Daar wordt de mengvorm toegepast: volledig inzepen en daarna elektrisch scheren met een één- maximaal tweekops-apparaat. De voorloper, het ontroerend ogende elektrische krabbertje, bleek al snel een mislukking. Dat ligt bij de `natte' driekops van Philips, sinds vorig jaar beschikbaar, geheel anders. Dit apparaat, al snel ,,het kwakje van Boonstra'' genoemd, lijkt het dagelijkse ritueel in te leiden met een soort zaadlozing. Commercieel gezien een slimme zet, want dit `kwakje' is niks anders dan een variant van de Nivea aftershave-balsem die nu ook vooraf moet worden aangebracht.

Volgens een ruwe berekening zouden er in Nederland 5,5 miljoen mannenkaken ouder dan twintig jaar in aanmerking komen voor een dagelijkse beurt. De stoppelbaarden (designer stubbles) die zorgvuldig onderhoud vergen, zijn hierbij inbegrepen. Jarenlang was de verhouding tussen nat en droog fifty-fifty. ,,Natscheren wordt langzaamaan populairder, het aandeel ligt tegen de 53 procent'', zegt de woordvoerder van De Vergulde Hand, het reeds in 1554 gedeponeerde merk voor scheerstaven en -tabletten. Ieder jaar worden daar een miljoen van verkocht. Het gouden handje staat tegenwoordig ook op gel en schuim.

Verzamelaar Spierings hanteert een eenvoudige stelregel: ,,Noord en rijk scheert zich droog, arm en zuid scheert nat.'' Tussen de 70 à 80 procent van de Zweden gebruikt een elektrisch scheerapparaat, Italianen gebruiken kwast en mes. ,,Scheren is ook een afspiegeling van wat je vader doet'', vult Spierings aan. Niet alleen Philips maakt elektrische shavers, ook Braun kan het, evenals National (Panasonic) en vroeger had je nog Remingtons. ,,Of Braun de Rolls Royce onder de elektrische shavers is? Zeker niet als het om zijn scheerkwaliteiten gaat'', meent Spierings.

,,Mannen scheren zich, vrouwen maken zich glad'', placht King Camp Gillette tegen zijn vertegenwoordigers te zeggen. Zijn brede, platte inleg-mesje is allang vervangen door de dubbele contour en niet lang geleden kwam zelfs de Mach-3 op de markt. Met drie vlijmscherpe mesjes tegelijk over je huid. Maar snijdt dat derde mesje nog iets af? ,,Als je de huid nat maakt, zwelt die enigszins op, waardoor de haartjes dieper komen te liggen'', weet Spierings. Voor hem staat vast dat scheren vooral een ritueel is: ,,Als het alleen om dat gladde gevoel gaat, zouden we de baardharen moeten epileren. Dan ben je er immers voor een paar dagen van af.''

    • Harm van den Berg