Stemming ook over Aboriginals

De Australiërs buigen zich zaterdag aanstaande niet alleen over de vraag of ze liever een landgenoot dan de Britse koningin als staatshoofd hebben. De kiezers dienen zich ook uit te spreken over de vraag of de grondwet een preambule moet krijgen met een tekst die de positie van de Aboriginals als oorspronkelijke bewoners van Australië verstevigt.

Of de Aboriginals er iets mee opschieten is onduidelijk. Volgens de ene staatsrechtgeleerde is de tekst niet bindend. Volgens de andere kunnen rechters in rechtszaken over bijvoorbeeld schadevergoedingen voor grond die van de Aboriginals is afgepakt, ernaar verwijzen.

Verder wordt de Australische premier Howard ervan verdacht de kwestie van de preambule niet serieus te nemen, en alleen te willen gebruiken als bliksemafleider van de gevoeliger vraag over wie staatshoofd moet zijn.

De discussie richt zich vooral op de passage waarin wordt gesteld dat de burgers van Australië de Aboriginals – ,,de eerste bewoners van de natie''- moeten ,,eren vanwege hun diepe verwantschap (kinship) met het land en om hun oude en levende cultuur die het leven van land verrijkt.''

De tekst is een afzwakking van eerdere versies. Daarin werd nog gesproken van de Aboriginals als `bewaarders' (custodians) van Australië. Toch krijgt de tekst steun van leidende Aboriginal-politici die de laatste versie beschouwen als het maximum haalbare. Jarenlang heeft de Australische politiek de zaak van de Aboriginals genegeerd. Veel van de oorspronkelijke, zwarte bewoners leven in deplorabele omstandigheden. Werkloosheid, armoede en drankmisbruik vieren hoogtij.

Preambule www.nrc.nl/Doc