Antisemitisme in Oostenrijk groeit na winst Haider

Na de laatste verkiezingen in Oostenrijk waarbij de extreem-rechtse partij van Jörg Haider als tweede uit de bus kwam, hebben racisme en antisemitisme de wind in de zeilen gekregen.

,,Waar joden zijn, is bedrog!'' ,,Als jullie Dr. Haider niet aanstaat, ga dan maar naar huis!'' ,,Wat wij nodig hebben, is een nieuwe Hitler die jullie de woestijn injaagt!''

Het aantal smaad- en dreigbrieven aan het adres van leden van de joodse gemeenschap in Wenen is volgens de voorzitter van de joodse gemeenschap Ariel Muzicant, sinds kort vertienvoudigd. ,,Het begon ongeveer vier weken voor de parlementsverkiezingen van 3 oktober en is sindsdien alleen maar erger geworden. En het blijft niet alleen bij dreigementen: meer dan tachtig joden werden op straat aangevallen, uitgescholden, bespuugd of geslagen.''

De Oostenrijkse media berichten regelmatig over nachtelijke bellers die dreigementen uitstoten, over lachende jongeren die een oude man optillen en in de Donau dreigen te gooien of over een vrouw die door een voorbijgangster bij de arm wordt gepakt en te horen krijgt: ,,Dit is een joodse zaak, daar wilt u toch niet kopen!''

Aan de dreigbrieven is de joodse gemeenschap gewend. ,,Wij ontvangen ze sinds tientallen jaren dagelijks, dat hoort bij de cultuur van ons land,''zegt Muzicant, ,,Vooral orthodoxe leden werden ook op straat lastig gevallen waarbij de meesten zulke incidenten niet eens meer melden. Ze zijn er aan gewend geraakt en het is ook absoluut zinloos aangifte te doen. Onderzoek door de Staatspolizei heeft nooit iets opgeleverd. Maar zo virulent was het antisemitisme lang niet meer. Toch is wat ons overkomt minder erg dan wat gekleurde buitenlanders op het ogenblik moeten meemaken. Vooral zwarten worden met een overmaat aan agressie geconfronteerd.''

Grace Latigo, zangeres en woordvoerster van de organisatie `Afrikanen in de diaspora', bevestigt dat. ,,Wij worden voortdurend gecontroleerd en zelfs als je alle legitimatiepapieren bij je draagt, kan het je overkomen dat je je moet uitkleden in het openbaar! Dat noemen ze drugscontrole.''

Latigo vertelt over een 70-jarige Nigeriaan die door agenten uit de metro werd gesleurd. Zijn tas werd op het perron omgekeerd en hij moest de spullen weer oprapen. ,,Die man is gebroken. Hij schaamt zich dood en begrijpt niet waarom de politie dat deed. Een vriend van mij werd terwijl hij belde uit de telefooncel getrokken en in boeien afgevoerd. `Wij vinden wel wat tegen je!' riepen de agenten.''

Sinds de extreem-rechtse Freiheitlichen (FPÖ) van Jörg Haider als tweede partij bij de verkiezingen uit de bus kwamen, worden racistische uitlatingen steeds openlijker gedaan. Om deze geluiden in te dammen is onlangs een nieuw platform opgericht: de Demokratische Offensive. Vertegenwoordigers van de joodse en Afrikaanse gemeenschap, mensenrechtsorganisaties en kunstenaars hebben hun krachten gebundeld en organiseren volgende week vrijdag een demonstratie tegen het racisme op de Stephansplatz, waar Haider zijn grote slotmanifestatie voor de verkiezingen heeft gehouden. Ook de schrijfster Elfriede Jelinek doet mee. ,,Met Haider valt niet te praten,'' legde ze in een interview met het weekblad Format uit. ,,Daarom moeten wij weer de straat op hoewel ik niet geloof dat dit de beste manier is om politiek te bedrijven. Maar wat moeten wij anders?''

Intellectuelen en kunstenaars vullen met hun stukken de opiniepagina's. Podiumdiscussies over het toenemend racisme zijn aan de orde van de dag. Alleen de politiek zwijgt. Kritiek op de door de FPÖ bedreven hetze wordt daar niet geuit, uit angst om Haider in de kaart te spelen.

    • Karin Jusek