Sommige hindoes zien paus liever niet komen

Paus Johannes Paulus II komt morgen naar New Delhi. Door de verwoestende cycloon die de deelstaat Orissa heeft getroffen, is de aandacht even afgeleid, maar radicale hindoes winden zich erg op over het bezoek.

Tijdens de Inquisitie waren ze verantwoordelijk voor de dood van zeker 75.000 hindoes. Vier eeuwen later dwingen ze nog steeds hindoes zich te bekeren tot het christendom. Ze geven geld aan militanten in de noordoostelijke deelstaten die zich, net als de moslims die een halve eeuw geleden Pakistan stichtten, willen afscheiden van India. Priesters, nonnen en missionarissen vormen een smet op de Indiase cultuur, meent de fundamentalistische hindoebeweging.

Het beeld van het christendom dat in sommige hindoe-kringen bestaat, heeft paus Johannes Paulus II er niet van weerhouden India uit te kiezen voor zijn synode van Aziatische bisschoppen. ,,De paus is welkom, maar alleen als hij zijn verontschuldigingen aanbiedt voor de gedwongen bekeringen en de wreedheden van de christenen in India'', zegt Acharya Kishore, vice-voorzitter van de Vishwa Hindu Parishad (VHP), de Wereldraad van Hindoes. De VHP is een extremistische organisatie die nauw is gelieerd aan de rechtse hindoepartij BJP van premier Vajpayee die een coalitie van 24 partijen leidt.

Aan de vooravond van het bezoek van hun religieuze leider voelen de 25 miljoen christenen zich opnieuw in de verdrukking in India. ,,Hoever wil je gaan?'', vraagt de aartsbisschop van New Delhi, Alan de Lastic, zich af. ,,Gaan we de Griekse regering om een verontschuldiging vragen wegens de invasie van Alexander de Grote in ons land?''

Premier Vajpayee zit gevangen tussen twee vuren: het extremistische deel van zijn achterban en het buitenland, dat het afgelopen jaar veel kritiek had na een stijgend aantal incidenten tegen de christelijke minderheid in India. Vooral dankzij de inbreng van de seculiere coalitiepartijen kon de regering-Vajpayee niet anders dan voor het buitenland te kiezen. Minister van Binnenlandse Zaken L.K. Advani, een aartsconservatieve oud-voorzitter van de BJP die verantwoordelijk is voor de veiligheid van de paus tijdens zijn bezoek aan New Delhi, distantieerde zich van de uitlatingen van zijn partijgenoten. ,,De paus is een geëerde gast en de regering veroordeelt de verbranding van namaakpoppen van de paus. Wij keren ons tegen elke vorm van protest tegen zijn bezoek.'' Hij kondigde de strengste veiligheidsmaatregelen aan die hij kan bedenken, vooral tijdens de mis in het Nehru-stadion op zondag, waar 60.000 gelovigen worden verwacht. ,,Het bezoek wordt een groot succes.''

Het christendom bestaat heel lang in India. Volgens de overlevering zette St. Thomas in het jaar 52 voet aan wal in Kerala, India's meest zuidelijke deelstaat. Hoewel het christendom tweeduizend jaar later nog steeds relatief klein is met 25 miljoen aanhangers op een bevolking van één miljard, groeit onder hindoes de angst dat christenen bezig zijn met een stille overval op het hindoeïsme. Christenen vormen twee procent van de Indiase bevolking, die verder bestaat uit ruim 800 miljoen hindoes, 120 miljoen moslims, 20 miljoen sikhs, 7 miljoen boeddhisten en een aantal kleinere religies.

De anti-christengevoelens zijn de afgelopen jaren duidelijker op de voorgrond getreden. Volgens mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch gebeurde dat onder invloed van de politieke successen van de BJP, de `kampioen van de hindoes', zoals de partij wordt genoemd. In 1998, toen de BJP voor het eerst aan de macht was, werden meer dan honderd gewelddadigheden gemeld waarbij missionarissen en priesters of hun kerken het doelwit waren. Het dieptepunt van de haatcampagne werd in januari van dit jaar bereikt toen de Australische zendeling Graham Staines en zijn twee zoontjes in de oostelijke deelstaat Orissa werden aangevallen door een menigte en levend werden verbrand in hun auto. De hoofdverdachte werd nooit gearresteerd, hoewel zijn naam bekend is. Uit onderzoek bleek dat Staines, die al tientallen jaren in India werkte, zich nooit met bekeringen had ingelaten, maar alleen werkte in een kliniekje voor tuberculosepatiënten.

,,Het christendom wordt geassocieerd met imperialisme, de blanke koloniale overheersing'', zegt auteur Suma Varughese. Na honderden jaren overheersing door moslimvorsten, en daarna de Britten, is India nog steeds bezig zijn eigen identiteit en cultuur te herstellen, menen sommige Indiase historici. Veel hindoes zien de rooms-katholieke kerk als een instituut dat zich nog steeds actief richt op bekering van zoveel mogelijk mensen op aarde tot het christendom. Met de campagne tegen de komst van de paus willen zij aandacht vragen voor het ,,grote, agressieve plan van de kerk om miljoenen mensen in Azië te bekeren'', zegt hindoepriester Swami Dayananda Saraswati.

India's bekendste christelijke inwoner, wijlen Moeder Teresa, werd in radicale hindoekringen al fel bekritiseerd om haar vermeende bekeringsdrang. Ook andere missionarissen zouden zich op de armste delen van de bevolking storten om hen een andere weg te wijzen, vaak onder dwang. ,,Gedwongen bekering is hetzelfde als een vierkante cirkel'', reageert aartsbisschop De Lastic. ,,Hoe kun je iemand dwingen tot een ander geloof?''

Bovendien stellen veel missionarissen dat vooral leden van de laagste kasten en tribale bevolkingsgroepen zich tot het christendom wenden om te ontsnappen aan de onderdrukking door het harde kastensysteem dat het hindoeïsme heeft voortgebracht. ,,Missionarissen zijn vaak de enigen in India die zich hun lot aantrekken, die schooltjes en klinieken bouwen'', zegt priester Cyril Mascarenhas uit Goa, de voormalige Portugese kolonie aan India's westkust waar in de zestiende eeuw tienduizenden hindoes werden vermoord door de Portugese Inquisitie.

    • Rob Schoof